Kurban Bayramı arifesinde vatandaşlara eski bayramları ve Diyarbakır’daki bayram hazırlıklarını sorduk. Geçmişten bugüne bayram kültürünü anlatan vatandaşlar, eski dönemlerde dayanışmanın, ziyaretlerin ve geleneklerin daha güçlü olduğunu ifade etti. Kimi vatandaş eski bayram sofralarını özlemle anlatırken, kimi de ekonomik şartların bayram hazırlıklarını etkilediğini dile getirdi.
Diyarbakırlı vatandaş Kemal Tosun, geçmiş yıllardaki bayram hazırlıklarının çok daha kapsamlı olduğunu belirterek, bayramın sadece bir gün değil, günler öncesinden başlayan bir kültür olduğunu söyledi.
Tosun, eski bayramlarda Diyarbakır’a özgü yöresel yemeklerin hazırlandığını ifade ederek şunları söyledi:“Eski bayramlarda çeşit çeşit Diyarbakır yöresel yemekleri hazırlanırdı. Kadınlar evleri temizler, erkekler de eve ne lazımsa onları alırdı. Bayram günü çoğu yer kapalı olacağı için ekmeği bile önceden alırdık. Bayram sabahı erkekler namaza gider, kadınlar da evde bayram kahvaltısı hazırlardı. Namaz sonrası önce ev ahalisi ile bayramlaşılır, ardından kahvaltı yapılırdı.”
Bayramların aynı zamanda manevi yönünün güçlü olduğunu vurgulayan Tosun, mezarlık ziyaretlerinin önemli bir gelenek olduğunu belirtti.
“Sene İçinde görmediklerimizi bayramda görürdük”
Bismil ilçesine bağlı Işıklar Mahallesi’nde yaşadığını belirten Kemal Tosun, geçmişte bayramların akrabalık bağlarını güçlendirdiğini belirterek, “Sene içinde göremediğimiz tüm akrabalarımızı, hatta hasımlarımızı ziyaret eder, bayramlaşırdık. Gittiğimiz evlerde çeşit çeşit yemekler ikram edilirdi. Tok bile olsak kimsenin kalbini kırmamak için yerdik.”
Günümüzde bayramların eski yoğunluğunu kaybettiğini dile getiren Tosun, geleneklerin yaşatılması gerektiğini ifade ederek, “Şimdi artık çocuklarım ve torunlarım hariç kimse evlerimize gelmez oldu. Eski bayramları koruyalım, gelenek ve kültürlerimize sahip çıkalım istiyorum. Bayram geliyor; herkesin bayramını kutlar, küçüklerin gözlerinden, büyüklerin ellerinden öperim.”
Esnaf: “eskiden tezgâhlarda yetişemezdik, şimdi alım gücü düştü”
Bayram hareketliliğini değerlendiren esnaf Ali Akar ise ekonomik koşulların alışveriş alışkanlıklarını değiştirdiğini söyledi.
Akar, geçmiş yıllarda bayram öncesi yoğunluk yaşandığını belirterek şöyle konuştu:“Şimdi ekonomik sebeplerden dolayı tezgâhlarımız bomboş. Eskiden bayrama birkaç gün kala tezgâhlarda 5-6 kişi çalıştırırdık, yetişemezdik. Özellikle son bir hafta gece gündüz çalışırdık. Ama şimdi tezgâha iki kişi bakıyoruz. Eski yoğunluk yok. İnsanlar bakıyor ama alım gücü zayıf.”
Gurbetçiler İçin bayramın adresi yine Diyarbakır
Bayram tatilini memleketinde geçirmek için Diyarbakır’a geldiğini söyleyen vatandaş Pınar Işık ise uzun bayram tatillerinin aile bağlarını güçlendirdiğini ifade etti.
Işık, memlekette geçirilen bayramların farklı bir atmosfer sunduğunu belirterek şunları söyledi:“Burada yaşamıyoruz, bayram için geldik. Bayram izninin uzun olmasıyla memleketimiz Diyarbakır’a geldik. Burada bayramlar çok daha güzel geçiyor. İstanbul’da sadece ailemiz var ancak burada tüm akrabalarımız var. Bu yüzden ev ziyaretlerine gidiyoruz, akrabalarımızla zaman geçiriyoruz.”
Gurbette yaşayan vatandaşların memleket özlemini bayramlarda giderdiğini söyleyen Işık, sözlerini şöyle tamamladı: “Uzun bayramları seviyoruz çünkü memleketimize gelerek ailemizle ve akrabalarımızla zaman geçirebiliyoruz.”
Diyarbakır’da bayram kültürü yaşatılmaya çalışılıyor
Bayram arifesinde vatandaşların ortak görüşü; eski bayramların daha yoğun ziyaretlerle, güçlü komşuluk ilişkileriyle ve kalabalık sofralarla geçtiği yönünde oldu. Vatandaşlar, değişen yaşam koşullarına rağmen Diyarbakır’ın köklü bayram kültürünün gelecek nesillere aktarılması gerektiğini vurguladı.