Diyarbakır’ın Lice ilçesinde bulunan ve antik çağlardan bu yana birçok efsaneye konu olan Bırkleyn Mağaraları, hem tarih meraklılarının hem de doğa tutkunlarının ilgisini çekiyor. “Dünyanın bittiği yer” olarak bilinen ve kutsal kitaplarda “ölümsüzlük suyunun aktığı yer” şeklinde geçen bu gizemli mekan, Abalı köyü sınırlarında yer alıyor.
M.Ö. 6000 yılından beri yerleşim yeri
Bırkleyn ismi “yükselme” anlamına gelirken, mağaralar Dicle Nehri’nin doğu kollarından biri olan Dibni Çayı’nın doğal tünellerinden birinden girip diğerinden çıkmasıyla dikkat çekiyor. Türkiye Mağaralar Envanteri’nde “İskender-i Birklin” olarak kayıtlı olan bu mağaralarda yapılan arkeolojik ön kazılarda, bölgenin M.Ö. 6000 yılından beri yerleşim yeri olarak kullanıldığı belirlendi.
Dünyanın bittiği yer
Tarihi sadece doğa harikası olmanın ötesinde olan mağaralarda Asur krallarına ait kitabe ve kabartmalar da bulunuyor. Yerel halk arasında ise, Makedonya Kralı Büyük İskender’in 15 bin kişilik ordusuyla bu bölgede konakladığına dair rivayetler yaygın. Hatta İskender’in boynuz şeklindeki yaraları için, Lice’deki Bırkleyn mağaralarındaki suyun şifa verdiği efsanesi nesilden nesile aktarılıyor.Mağaralardan çıkan buz gibi su, doğal tünellerle yerin altından akıp yeryüzüne ulaşırken, suyun kaybolduğu nokta “dünyanın bittiği yer” olarak tanımlanıyor.