Diyarbakır’da kış mevsiminin yaklaştığını en net gösteren işaretlerden biri, kent genelinde ağaçlardan dökülen sarı ve turuncu tonlardaki yapraklar oluyor. Sokakları adeta doğal bir fotoğraf platosuna çeviren bu manzara, bölgede “gazel” olarak adlandırılan dökülmüş yapraklarla birlikte geçmişten günümüze uzanan bir geleneği de yeniden canlandırıyor.
Bölge halkı için gazeller sadece estetik bir görüntü sunmakla kalmıyor; aynı zamanda kış aylarında soba kullanımında önemli bir yardımcı olarak değerlendiriliyor. Yıllardır sürdürülen bu gelenekle birlikte birçok aile, sonbahar aylarında poşetler ve çuvallarla gazel toplayarak kış hazırlığını yapıyor.
“Gazel Hem Temizlikte Hem Sobada Kullanılıyor”
Mahalle sakinlerinden Şerife Doğan, gazelin günlük yaşamda önemli bir yere sahip olduğunu belirterek, şu ifadeleri kullandı: “Sonbaharın bitmesiyle ağaçlardan dökülen sarı ve turuncu yapraklar, yani gazeller, hem sokakları renklendiriyor hem de bize kış için hazırlık imkânı sunuyor. Gazel, doğal olarak kurumuş dökülmüş yapraklardır. Sobanın üzerini temizlemede kullanıyoruz, herhangi bir bezden çok daha etkili. İs oluşumunu azaltıyor, soba borularında fazla duman birikmesini engelliyor. Aynı zamanda sobayı tutuştururken de tercih ediyoruz.”
Yapay Ürünlere Karşı Doğal Alternatif
Doğan, son yıllarda kullanılan yapay tutuşturucu jellerin kapalı alanlarda sağlık riski oluşturabildiğine dikkat çekerek, bu nedenle geleneksel yöntemin hâlâ tercih edildiğini vurguladı: “Kışa girerken dışarı çıkıp poşetlerle, bazen çuvallarla gazel topluyoruz. Yapay jeller kullanılabiliyor ama kapalı ortamda solunduğunda zararlı olabiliyor. Gazel ise doğal, sağlıklı ve her yerde bulunuyor. Bu açıdan bizim için büyük kolaylık.”
Hem Doğaya Hem Bütçeye Katkı
Diyarbakır’da pek çok aile tarafından sürdürülen gazel geleneği, modern yakacak yöntemlerine karşı ekolojik, sağlıklı ve ekonomik bir alternatif olarak öne çıkıyor. Sonbahardan kışa geçişin simgelerinden biri haline gelen bu alışkanlık, hem çevre dostu olması hem de aile bütçesine katkı sağlamasıyla dikkat çekiyor.
Kentte renkli görüntüler oluşturan gazeller, bir yandan doğanın sunduğu görsel güzelliği yaşatırken, diğer yandan geçmişten gelen pratik bir yaşam kültürünü de yaşatmaya devam ediyor.