Diyarbakır’ın Sur ilçesinde sabahın ilk ışıklarıyla birlikte başlayan bir emek mücadelesi, kentin geri dönüşüm yükünün önemli bir bölümünü sırtlanıyor. Dar sokaklarda kağıt, naylon, pet şişe, cam ve metal atıkları toplayan kağıt toplayıcıları, hem çevrenin korunmasına katkı sağlıyor hem de geri dönüşüm ekonomisinin görünmeyen aktörleri olarak yaşamlarını sürdürüyor.
Sur’un ara sokaklarında gün boyu dolaşan emekçiler, çöpler arasından ayrıştırdıkları atıkları geri dönüşüm tesislerine ulaştırarak doğaya karışabilecek zararlı unsurların önüne geçiyor. Bu sayede çevre kirliliği azalırken, şehir genelinde önemli bir geri dönüşüm zinciri de ayakta tutuluyor.
Yaklaşık 15 yıldır kağıt toplayıcılığı yapan Alican Fidan, mesleğe çocuk yaşlarda başladığını belirterek verdikleri emeğin çoğu zaman fark edilmediğini söyledi. Fidan, “Çocukluğumdan bu yana sokak sokak gezerek geri dönüşüm ürünlerini topluyoruz. Kağıt, naylon, pet şişe ve demir gibi atıkları çöplerden ayırarak hem çevreyi temiz tutuyoruz hem de birçok insana günlük kazanç sağlıyoruz. Neredeyse her gün 20 ila 30 çuval geri dönüşüm malzemesi topluyoruz” dedi.
Toplanmayan atıkların ciddi çevresel riskler barındırdığına dikkat çeken Fidan, özellikle cam ve benzeri maddelerin büyük tehlikelere yol açabileceğini vurguladı. Fidan, “Biz olmasak bu atıklar çevrede kalıyor. Cam gibi maddeler yangınlara sebep olabiliyor. Geri dönüşüme kazandırılmayan her atık; çevre kirliliği, hastalıklar ve hatta büyük felaketler anlamına geliyor” diye konuştu.
Geçim sıkıntısı nedeniyle 7–8 yaşlarında çalışmaya başladığını dile getiren Fidan, kağıt toplayıcılığının birçok aile için tek geçim kaynağı olduğunun altını çizdi. “Bu işi yaparak hem doğaya katkı sunuyoruz hem de geçim mücadelesi veren insanlara ekmek kapısı oluyoruz” ifadelerini kullandı.
Diyarbakır’ın Sur ilçesinde kağıt toplayıcıları, çoğu zaman görünmeyen emekleriyle hem kentin çevre sağlığını koruyor hem de geri dönüşüm ekonomisinin sürdürülebilirliğine sessiz ama hayati bir katkı sunmayı sürdürüyor.