Diyarbakır'da sabah kahvaltısından akşam sohbetlerine kadar her anın vazgeçilmez içeceği: Kaçak çay... Kentin hemen her köşesinde, kahvehanelerden esnaf dükkanlarına, evlerden iş yerlerine kadar her yerde, özel demliklerde kaynatılan kaçak çayın kokusu insanları kendine çekiyor.
Kaçak çayın Diyarbakır’daki popülerliği sadece alışkanlıktan değil, aynı zamanda damak tadından da kaynaklanıyor. Diyarbakırlılar, piyasada satılan poşet çaylara göre daha yoğun, buruk ve aromatik bir lezzete sahip olan kaçak çayı, "gerçek çay keyfi" olarak tanımlıyor. Özellikle Hakkari ve Van üzerinden gelen İran menşeli çaylar, kentte büyük ilgi görüyor.
"Kaçak çay demek sohbet demek"
Diyarbakır merkezde yıllardır çay ocağı işleten Mehmet Usta, vatandaşların kaçak çaya olan ilgisini şöyle anlatıyor:"Biz burada sabah ezanıyla ocağı yakarız. İlk kaynayan demlik mutlaka kaçak çay olur. Müşteri gelir gelmez, daha ne istediğini söylemeden çayını hazır ederiz. Çünkü Diyarbakırlı bilir; gün, kaçak çayla başlar."
Kentte yaşayan birçok vatandaş ise kaçak çayın sohbet kültürünün ayrılmaz bir parçası olduğunu söylüyor. Özellikle misafirliklerde, dost meclislerinde ya da uzun süren kahvehane sohbetlerinde kaçak çay ikramı adeta bir gelenek halini almış durumda.
Demleme Usulü ve Kokusunda Saklı
Diyarbakır’daki çay tiryakileri için çayın hazırlanış şekli de büyük önem taşıyor. Kaynatılarak uzun süre demlenen kaçak çay, hem renginin koyuluğu hem de yoğun aromasıyla fark yaratıyor. Vatandaşlar, "Poşet çay içeceksek, çay içmemeyi tercih ederiz" diyerek bu konudaki hassasiyetlerini dile getiriyor.
Fiyatlar Ucuz Olmasa da Talep Yüksek
Son dönemde döviz kuru ve ithalat maliyetlerinden dolayı kaçak çay fiyatlarında artış yaşansa da Diyarbakırlıların ilgisi azalmış değil. Kentte kilosu 500 ile 700 TL arasında değişen kaçak çay, özellikle toptancılar ve çay ocaklarında yoğun şekilde satılmaya devam ediyor.
Kaçak Çay Kültürü Nesilden Nesile Aktarılıyor
Çocukluk yıllarından itibaren kaçak çay kültürüyle büyüyen Diyarbakırlılar, bu geleneği yeni nesillere de aktarıyor. Birçok aile, özel günlerde ya da misafir ağırlarken ilk tercih olarak kaçak çayı demliklerine koyuyor.