Kış mevsiminin etkisini artırmasıyla birlikte karbonmonoksit zehirlenmeleri yeniden gündeme geldi. Uzmanlar, özellikle soba, doğal gaz, kombi ve şofben kullanımının yaygın olduğu bu dönemde, fark edilmesi zor olan karbonmonoksit gazına karşı vatandaşları dikkatli olmaya çağırıyor.
Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde görev yapan Uzm. Dr. Yenal Karakoç, karbonmonoksitin renksiz, kokusuz ve tatsız bir gaz olması nedeniyle büyük bir tehlike oluşturduğunu belirtti. Karakoç, “Bu gazın en büyük riski fark edilmemesidir. Koku ya da renk olmadığı için kişi zehirlendiğini anlamadan gaz vücuda hızla girer ve kandaki oksijenin yerini alır. Bu durum, basit şikâyetlerle başlayıp ölümle sonuçlanabilen ciddi bir tabloya yol açabilir” dedi.
Karbonmonoksit zehirlenmesinin yalnızca soba kaynaklı olduğuna dair yaygın bir yanlış algı bulunduğunu ifade eden Karakoç, günümüzde doğal gazlı cihazların da önemli bir risk oluşturduğunu söyledi. Özellikle kombi ve şofbenlerin bacalarının düzgün çalışması, menfezlerin kapatılmaması gerektiğini vurgulayan Karakoç, kapalı alanlarda araç çalıştırılmasının, ev içinde mangal veya semaver yakılmasının da karbonmonoksit birikimine neden olabileceğini dile getirdi.
Zehirlenmenin ilk belirtilerinin çoğu zaman baş ağrısı ile başladığını aktaran Karakoç, bu durumun sıkça soğuk algınlığıyla karıştırıldığını belirtti. “Baş ağrısı, burun akıntısı, halsizlik gibi şikâyetler kış aylarında nezle sanılabiliyor. Ancak evde soba, doğal gaz ya da şofben kullanılıyorsa bu belirtiler karbonmonoksit zehirlenmesini akla getirmelidir” diye konuştu.
Karbonmonoksit zehirlenmesinin ilerleyen aşamalarda bulantı, kusma, sersemlik, bilinç kaybı ve geç müdahalede ölümle sonuçlanabileceğini kaydeden Karakoç, şüpheli durumlarda vakit kaybedilmemesi gerektiğini vurguladı. Karakoç, “Bu tür belirtiler başladığında ortam derhal havalandırılmalı, kişi mümkün olan en kısa sürede temiz havaya çıkarılmalıdır. 112 Acil Çağrı Merkezi aranırken karbonmonoksit zehirlenmesi şüphesi mutlaka belirtilmelidir” ifadelerini kullandı.
İlk yardım konusunda da uyarılarda bulunan Karakoç, bilinci kapalı kişilerin yan yatırılması gerektiğini, kusma riskine karşı başın yana çevrilmesinin hayati önem taşıdığını söyledi. Karbonmonoksit zehirlenmesinin temel tedavisinin oksijen uygulaması olduğunu belirten Karakoç, “Baş ağrısı basit bir şikâyet gibi görülmemeli. Bu ağrı, sessiz bir zehirlenmenin ilk habercisi olabilir. Erken müdahale hayat kurtarır” dedi.
Uzmanlar, kış ayları boyunca karbonmonoksit riskine karşı cihaz bakımlarının düzenli yapılması, menfezlerin kapatılmaması ve şüpheli belirtilerde gecikmeden sağlık ekiplerine başvurulması gerektiğini bir kez daha hatırlattı.