En Çok Hangi Memleketli Var?

Türkiye, demografik yapısı itibarıyla zengin ve hareketli bir nüfus yapısına sahiptir. Ülke genelinde göçler, ekonomik dinamikler, eğitim fırsatları ve sosyal nedenlerle yerleşim bölgeleri değişmekte, farklı şehirlerin insanları ülkenin dört bir yanına dağılmaktadır. Bu hareketlilik, zamanla bazı şehirlerin hem doğdukları topraklardan ayrılan nüfusa hem de başka kentlerde kurulan hemşehri topluluklarına göre öne çıkmasına yol açmıştır. Peki, Türkiye genelinde en çok hangi memleketli vatandaş bulunmaktadır?

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre, doğduğu şehirden başka bir şehirde yaşayanların sayısı oldukça yüksek. Bu kategoride öne çıkan şehirler arasında Şanlıurfa, Hatay, Konya ve Diyarbakır dikkat çekiyor. Özellikle Şanlıurfa ve Hatay’dan ülkenin batısına ve büyükşehirlere yönelik göçler, uzun yıllardır devam eden bir eğilim. İstanbul, Ankara, İzmir ve Mersin gibi şehirlerde bu illere ait kalabalık hemşehri grupları kolaylıkla tespit edilebiliyor.

Konya ise hem doğurganlık oranı hem de ekonomik nedenlerle farklı şehirlere göç veren iller arasında yer almakta. Türkiye’nin en fazla nüfus barındıran köklü şehirlerinden biri olan Diyarbakır da benzer şekilde başta İstanbul ve Adana olmak üzere pek çok ilde yoğun Diyarbakırlı nüfusuyla öne çıkıyor.

İstanbul, göç alan iller sıralamasında başı çeken şehir olarak dikkat çekerken, burada yaşayanların önemli bir kısmı farklı memleketlere kayıtlıdır. İstanbul’daki nüfusun büyük bir bölümü Sivas, Kastamonu, Ordu, Tokat, Malatya, Giresun, Erzurum ve Gaziantep gibi illere kayıtlı kişilerden oluşmaktadır. Sadece Sivaslıların İstanbul'daki sayısının yarım milyona yakın olduğu bilinmektedir. Bu da Sivas’ı, İstanbul’da en çok nüfusa sahip şehirlerden biri haline getirmektedir.

İç Anadolu ve Doğu Anadolu Bölgesi'nden İstanbul’a yapılan göçler, 1960’lı yıllardan itibaren hız kazanmış ve bu şehirler zamanla İstanbul’un kültürel yapısında da önemli bir yer edinmiştir. Birçok ilçede kurulan hemşehri dernekleri ve vakıflar, bu memleket aidiyetinin hâlâ sürdüğünü ve güçlü şekilde yaşandığını ortaya koymaktadır.

Türkiye’de doğduğu şehirde yaşamayanların sayısı giderek artmakta. ADNKS verileri, her 5 kişiden 2’sinin farklı bir ilde yaşadığını göstermektedir. Bu durum, özellikle ekonomik nedenlerle iş arayışı, eğitim amacı ya da evlilik gibi sosyal faktörlerle açıklanabilir. Ayrıca sanayi, tarım ve hizmet sektörlerinin geliştiği illere olan göç hareketliliği, memleket dağılımının büyük şehirlerde daha da çeşitlenmesine neden olmaktadır.

İzmir’de Mardinliler, Adana’da Siirtliler, Bursa’da Bitlisliler gibi örnekler; memleketlerin farklı şehirlerdeki yayılımını göstermektedir. Hangi şehirde en çok kimlerin yaşadığı sorusu, sadece sayısal bir veri değil, aynı zamanda kültürel entegrasyonun da bir göstergesi olarak öne çıkıyor.

Kısacası Türkiye genelinde en kalabalık hemşehri gruplarına sahip şehirler arasında Sivas, Şanlıurfa, Konya, Hatay ve Diyarbakır gibi iller öne çıkıyor. Bu memleketlerden çıkan insanlar, Türkiye’nin dört bir yanına dağılmış ve kültürel çeşitliliğin yapı taşlarından biri haline gelmiştir. Göçle birlikte şekillenen bu demografik yapı, ülkenin sosyal dokusunda derin izler bırakmaya devam etmektedir.