Türkiye'nin eşsiz mutfak kültürü, coğrafi işaretli ürün sayısındaki artışla birlikte global gastronomi sahnesindeki yerini daha da güçlendiriyor. 2014 yılında yalnızca 109 olan tescilli ürün sayısı, 2024 Mayıs ayı itibarıyla 1565’e yükseldi. Bu artış, hem yerel üreticinin korunmasını hem de kültürel mirasın yaşatılmasını sağlıyor.
En fazla coğrafi işaretli ürüne sahip bölge 143 tescilli lezzetle Karadeniz Bölgesi olurken, onu Ege (100), Güneydoğu Anadolu (91), İç Anadolu (82), Akdeniz (73), Marmara (63) ve Doğu Anadolu (62) bölgeleri takip etti. Avrupa Birliği nezdinde de Türkiye'nin 5 ürünü tescillenmiş durumda.
Gastronominin kalbinin attığı bölgelerin başında gelen Güneydoğu Anadolu, tarihi ve kültürel zenginliğiyle olduğu kadar mutfak mirasıyla da öne çıkıyor. Özellikle Gaziantep, Şanlıurfa ve Diyarbakır, coğrafi işaretli ürünleri ve özgün tatlarıyla yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekiyor.
Hafta sonları düzenlenen gastronomi turları, hem damakları şenlendiriyor hem de bölgenin tarihî zenginliklerini ziyaret etme imkânı sunuyor. Özellikle Diyarbakır, sadece kebaplarıyla değil, aynı zamanda tatlılarıyla da öne çıkıyor.
Diyarbakır’ın coğrafi işaretli tatlısı Burma Kadayıf, bu eşsiz lezzetler arasında baş köşede yer alıyor. Avrupa’ya kadar ünü yayılan tatlının kökeni 19. yüzyılın başlarına dayanıyor. Nesilden nesile aktarılan geleneksel tarif, kadayıf telinin incecik çekilmesi ve bölgeye özgü tereyağıyla birleşmesiyle damaklarda unutulmaz bir tat bırakıyor.
Lezzetin hikâyesi, sadece tarifle sınırlı değil; aynı zamanda kadim bir kültürün günümüze taşınan izlerini de barındırıyor. Diyarbakır’ın kadayıf ustaları, babadan oğula geçen bilgi ve ustalıkla bu mirası yaşatmaya devam ediyor.