“Terörsüz Türkiye” sürecine ilişkin hukuki düzenlemeleri içeren 12 maddelik kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Adalet Komisyonu’nda uzun ve tartışmalı görüşmelerin ardından kabul edildi.

360 milletvekilinin imzasıyla TBMM Başkanlığı’na sunulan teklif, komisyon gündemine alınmasının ardından yaklaşık 18 saat boyunca ele alındı. Görüşmeler sırasında özellikle İYİ Parti ve MHP milletvekilleri arasında yaşanan tartışmalar zaman zaman tansiyonun yükselmesine neden oldu.

Toplantı öncesinde komisyon salonunun bulunduğu bölümde yoğunluk oluştu. Milletvekilleri, siyasi parti temsilcileri ve gazetecilerin ilgisi nedeniyle salonda yer sıkıntısı yaşandı.

Görüşmelerin başlamasıyla birlikte partilerin temsilcileri teklif üzerindeki değerlendirmelerini aktardı. İYİ Parti ve DEVA Partisi tarafından düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu yönünde önergeler sunuldu.

Teklifin tümü üzerindeki görüşmeler sırasında muhalefet milletvekilleri çeşitli eleştiriler yöneltirken, iktidar ve teklifin destekçisi partiler düzenlemenin “Terörsüz Türkiye” hedefinin hukuki zemininin oluşturulmasına yönelik olduğunu savundu.

Komisyon Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel’in teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından maddelere geçilmesini istemesi üzerine salonda tartışma çıktı.

İYİ Parti milletvekillerinin konuşmalarının sürmesini istemesiyle başlayan tartışma bir süre devam etti. Gecenin ilerleyen saatlerinde ise gerilim yeniden yükseldi.

İYİ Parti Milletvekili Rıdvan Uz’un sırasından kalkarak Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel’e doğru yürümesi üzerine araya diğer milletvekilleri girdi. Yaşanan müdahalenin ardından fiziksel temasın önüne geçilirken toplantıya bir süre ara verildi.

İYİ Parti Adana Milletvekili Ayyüce Türkeş Taş’ın konuşması sırasında MHP’ye yönelik eleştiriler üzerine de salonda tansiyon yeniden yükseldi. Bazı milletvekilleri ayağa kalkarken karşılıklı tartışmalar yaşandı.

Teklifin tümü üzerindeki görüşmeler yaklaşık 13 saat sürdü. Bu bölümün tamamlanmasının ardından 12 maddelik teklifin maddelerine geçildi.

Sabah saatlerine kadar devam eden görüşmelerde maddeler tek tek ele alındı. Komisyon çalışmalarının yaklaşık 18 saatlik maratonun ardından tamamlanmasıyla teklif kabul edildi.

Görüşmeler sırasında muhalefet sıralarından düzenlemenin bazı hükümlerinin genel af niteliği taşıdığı yönünde değerlendirmeler geldi. AK Parti, MHP ve DEM Parti milletvekilleri ise düzenlemenin af değil, belirli şartlara bağlı bir ceza ertelemesi mekanizması öngördüğünü ifade etti.

Komisyon görüşmelerinde eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş üzerinden de tartışma çıktı.

Yeni Parti Grup Başkanvekili Murat Emir’in, teklifin kapsamına ilişkin değerlendirmesi sırasında Demirtaş’a yönelik ifadeleri DEM Parti sıralarından tepki gördü. DEM Parti Milletvekili Saruhan Oluç’un itirazıyla salonda yeniden tartışma yaşandı.

Görüşmelerde ayrıca geçmişte milletvekili dokunulmazlıklarının kaldırılması ve bunun ardından yaşanan hukuki süreçler de gündeme geldi.

Komisyon görüşmelerinde söz alan Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Abdulhamit Gül, sürecin bir pazarlık olmadığını vurguladı.

Teklif sahipleri tarafından yapılan sunumlarda düzenlemenin temel amacının, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların silah bırakması ve fiili varlıklarının sona ermesi sonrasında ortaya çıkacak hukuki sürecin çerçevesini belirlemek olduğu ifade edildi.

“Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” 12 maddeden oluşuyor.

Düzenlemenin uygulanması, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlıklarının sona erdiğinin ve silah ile mühimmatların teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesine bağlanıyor. Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilmesi ve kararın Resmi Gazete’de yayımlanması öngörülüyor.

Teklifte öne çıkan düzenlemeler şöyle:

Soruşturma ve davalara erteleme: Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen bazı suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmaların belirli sürelerle ertelenmesi öngörülüyor. Kasten öldürme suçları ile bazı ağır suçlar kapsam dışında tutuluyor.

Tutuklama ve adli kontrol: Erteleme kapsamındaki dosyalarda tutuklama ve adli kontrol tedbirlerinin yeniden değerlendirilmesi düzenleniyor. İstinaf ve temyiz aşamasındaki dosyalar için de hükümler getiriliyor.

Yeni suç işlenmesi halinde süreç değişecek: Erteleme döneminde yeniden terör suçu işlenmesi durumunda erteleme kararının kaldırılması ve yargı sürecinin devam etmesi öngörülüyor.

Kesinleşmiş cezalar: Belirli şartları taşıyan kesinleşmiş mahkumiyetlerin infazının 5 veya 10 yıl süreyle ertelenmesine ilişkin hükümler yer alıyor. Bazı ağır suçlar ise kapsam dışında bırakılıyor.

Yeni bir kurul oluşturulacak: Kanunun uygulanmasını takip etmek amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında bir kurul kurulması planlanıyor. Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri'nin yer alması öngörülüyor.

Silah ve mühimmat teslimi: Örgüt mensuplarının beraberinde getirdiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, patlayıcı, araç ve diğer malzemelerin kayıt altına alınmasına ilişkin usuller düzenleniyor.

Başvuru süresi: Düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin, MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay içerisinde başvuru yapabilmesi öngörülüyor.

Kamu görevlilerine hukuki güvence: Kanun kapsamında görev yapan kamu görevlileri ve ilgili kişiler açısından, verilen görevlerin yerine getirilmesi nedeniyle ortaya çıkabilecek hukuki, idari ve cezai sorumluluğa ilişkin hükümler getiriliyor.

Teklifin son iki maddesinde ise yürürlük ve yürütmeye ilişkin hükümler yer alıyor.

TBMM Adalet Komisyonu’ndan geçen 12 maddelik teklifin yasama sürecindeki bir sonraki durağı Genel Kurul olacak.

Düzenlemenin pazartesi günü TBMM Genel Kurulu gündemine gelmesi bekleniyor. Teklifin Genel Kurul’da kabul edilmesi halinde “Terörsüz Türkiye” sürecine ilişkin öngörülen hukuki düzenlemelerin yasalaşma süreci devam edecek.