Modern tesisler, yerel ekonomiye katkı sağlarken, doğaya zarar veren ruhsatsız tesislerin faaliyetleri büyük bir tehdit oluşturuyor.
Şanlıurfa'da, Türkiye'nin önemli tarımsal üretim merkezlerinden biri olarak, zeytin ve fıstık üretiminde ciddi bir artış yaşanıyor. 2023 verilerine göre, Şanlıurfa'nın zeytin üretimi 20 bin ton, fıstık üretimi ise 200 bin ton olarak kaydedilmiştir. Türkiye'nin toplam fıstık üretiminin yüzde 40'ı Şanlıurfa'dan karşılanırken, il ayrıca fıstık ihracatında da büyük bir paya sahiptir. Ancak, bu ürünlerin katma değerinin artırılması için modern, çevreye duyarlı ve ruhsatlı işleme tesislerine olan ihtiyaç hızla artmaktadır.
Şanlıurfa'da, organize sanayi bölgelerinde faaliyet gösteren ruhsatlı işletmeler, ürün kalitesini artırarak rekabet gücünü desteklerken, bazı ruhsatsız zeytin sıkma ve fıstık işleme tesislerinin tarım arazilerinde denetimsiz bir şekilde faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir.
Bu tesislerin çevre yönetmeliğine aykırı olarak faaliyet göstermesi, toprak verimliliğinde yüzde 10-15 oranında düşüşe ve ekosisteme ciddi zararlar vermektedir. Bu tesislerin, yer altı sularını kirleterek çevredeki flora ve fauna üzerinde olumsuz etkiler oluşturması da büyük bir tehdit arz ediyor.
Şanlıurfa'nın tarımsal potansiyelini sürdürülebilir bir şekilde değerlendirebilmek için ihtisas gıda işleme merkezlerinin kurulması, ruhsatsız tesislerin organize sanayi bölgelerine yönlendirilmesi ve denetimlerin artırılması önem taşımaktadır. Çevreye duyarlı tesislerin yaygınlaşması, Şanlıurfa’nın tarım alanlarını koruyarak, ürünlerin uluslararası pazarda daha rekabetçi olmasına katkı sağlayacaktır.