Sur ilçesinde bulunan 497 yıllık tarihi Hüsrev Paşa Camii, hem yerli vatandaşların hem de kente gelen turistlerin ilgisini çekmeye devam ediyor. Osmanlı döneminin önemli miraslarından biri olan yapı, özgün taş işçiliği ve tarihi dokusuyla ziyaretçilerin dikkatini topluyor.
Hüsrev Paşa Tarafından 1521-1528 Yıllarında İnşa Edildi
Kesin inşa tarihine ilişkin bir belge günümüze ulaşmamış olsa da, yapı ilk olarak Hüsrev Paşa Medresesi olarak, Diyarbakır’ın ikinci Osmanlı Valisi Divane Hüsrev Paşa tarafından 1521-1528 yılları arasında yaptırıldı. Medresede yer alan mescidin zamanla halk tarafından yoğun şekilde kullanılmaya başlaması üzerine, 1728 yılında taç kapının sağına minare eklenerek yapı camiye dönüştürüldü.
1991-1992 Yıllarında Restore Edildi
Tarihi yapı, yıpranmanın önüne geçmek ve mimari bütünlüğünü korumak amacıyla Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından 1991-1992 yıllarında restore edildi. Çalışmalar sırasında caminin özgün taş işçiliğine sadık kalınarak kapsamlı bir onarım gerçekleştirildi.
Avlulu Osmanlı Mimarisiyle Dikkat Çekiyor
Kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen bir alana yerleşen Hüsrev Paşa Camii, avlulu mimari düzeni ile Osmanlı döneminin karakteristik yapılarından biri. Yayvan kemerli bir kapıyla girilen dikdörtgen avlunun üç tarafında kare kesitli pâyeler üzerine oturan revaklar bulunuyor.
Avlu çevresinde ışık alan kare planlı 10 oda, kıble yönünde ise dikdörtgen planlı tonoz örtülü bölümler yer alıyor. Bu odalar, medrese döneminde derslik olarak kullanılıyordu.
Selçuklu Üslubunu Taşıyan Minare
Caminin minaresi, avlu giriş kapısının batısında bağımsız şekilde yükseliyor. Siyah-beyaz kesme taştan yapılan silindirik gövdeli minare, Selçuklu mimari üslubunun izlerini taşıyor. Diyarbakır’a özgü iki renkli taş örgü tekniği caminin hem dış hem iç mimarisinde dikkat çekiyor.
Ters “T” Planlı Cami Bölümü
Hüsrev Paşa Camii’nin tek kubbeli ibadet mekânı, klasik Osmanlı medrese mimarisinde sıkça görülen ters “T” plan şemasına sahip. Avlunun doğu, batı ve kuzey yönlerini çevreleyen kubbeli revakların arkasında, siyah-beyaz taşlarla örülmüş toplam 14 derslik bulunuyor.
Turistlerden Yoğun İlgi Görüyor
Tarihi dokusu, mimari yapısı ve Osmanlı izlerini taşıyan taş işçiliğiyle öne çıkan Hüsrev Paşa Camii, Sur ilçesinde hem yerli halkın hem de turistlerin ilgi odağı olmaya devam ediyor. Yapı, yıl boyunca ziyaretçilerin uğrak noktalarından biri olarak dikkat çekiyor.