Tarihi dokusu ve kültürel zenginliğiyle dikkat çeken Diyarbakır’da tesbih kültürünün önemli merkezlerinden biri de Sur ilçesinde bulunan Diyarbakır Ulu Camii çevresi oldu. Cami önünde yaklaşık 20 yıldır tesbih satışı yapan esnaf Murat Çınar, Diyarbakırlıların tesbihe olan ilgisinin her geçen yıl arttığını söyledi.
Yüzyıllardır ticaret ve sosyal hayatın canlı olduğu noktalardan biri olan Ulu Camii çevresi, bugün de farklı meslek gruplarından esnafın tezgâh açtığı alanların başında geliyor. Bu esnaflardan biri olan Murat Çınar, iki on yılı aşkın süredir cami önünde tesbih satışı ve tamiri yaparak geçimini sağlıyor.
Sabah ezanıyla birlikte tezgâhını açtığını belirten Çınar, gün boyunca hem satış yaptıklarını hem de vatandaşların getirdiği tesbihlerin tamiriyle ilgilendiklerini ifade etti.
Tesbih hem ibadet hem kültürün parçası
Tesbihin yalnızca ibadet aracı olmadığını, aynı zamanda önemli bir kültürel değeri temsil ettiğini dile getiren Çınar, Diyarbakır’da tesbihe olan ilginin oldukça yüksek olduğunu söyledi.
Çınar, “Yaklaşık 20 yıldır tesbih satışı yapıyorum. Tesbihin hem dinimizde hem de kültürümüzde önemli bir yeri var. Diyarbakır’da bu geleneğe ilgi oldukça fazla. Sabah erken saatlerde tezgâhlarımızı açıyoruz ve akşama kadar hem satış hem de tamir hizmeti veriyoruz.” dedi.
Her yaşın tesbih tercihi farklı
Tesbih tercihlerinin yaş gruplarına göre değiştiğini ifade eden Çınar, gençlerden yaşlılara kadar herkesin farklı beklentilerle tesbih satın aldığını belirtti.
Gençlerin daha çok uygun fiyatlı ve küçük tesbihleri tercih ettiğini aktaran Çınar, yetişkin erkeklerin ise daha ağır, gösterişli ve pahalı tesbihlere yöneldiğini söyledi. İleri yaş grubundaki vatandaşların ise genellikle ibadet amacıyla kullanabilecekleri daha sade tesbihleri tercih ettiğini kaydetti.
Fiyatlar 250 TL’den başlıyor
Tesbih fiyatlarının kullanılan taşın özelliği, üretim yılı ve imame detaylarına göre değiştiğini belirten Çınar, piyasada geniş bir fiyat aralığı bulunduğunu dile getirdi.
Çınar, “Şu anda tesbih fiyatları 250 TL’den başlayıp 5 bin TL’ye kadar çıkabiliyor. Özel kaplama ya da özel imame siparişlerinde fiyatlar daha da yükseliyor.” ifadelerini kullandı.
Osmanlı tesbihleri koleksiyoncuların gözdesi
Son yıllarda tesbihlere yatırım ve koleksiyon amacıyla da ilgi gösterildiğini belirten Çınar, özellikle Osmanlı dönemine ait tesbihlerin en değerli parçalar arasında yer aldığını söyledi.
Nadir bulunmaları ve tarihi özellikleri nedeniyle bu tesbihlerin daha yüksek fiyatlarla alıcı bulduğunu ifade eden Çınar, “Bir asır veya daha eski geçmişe sahip olan Osmanlı tesbihleri kolay bulunmuyor. Bu nedenle koleksiyoncular tarafından oldukça rağbet görüyor.” dedi.
Turistlerin de ilgisini çekiyor
Diyarbakır’ı ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin de tesbihlere ilgi gösterdiğini belirten Çınar, ziyaretçilerin çoğunlukla hatıra ya da yatırım amacıyla tesbih satın aldığını sözlerine ekledi.
Tarihi atmosferiyle dikkat çeken Ulu Camii çevresinde tesbih geleneği, hem esnafın geçim kaynağı olmayı sürdürüyor hem de kentin kültürel kimliğinin önemli bir parçası olarak varlığını koruyor.