En düşük emekli maaşı düzenlemesi yasalaşıyor

TBMM'de bu hafta, yaklaşık 5,1 milyon emekliyi ilgilendiren en düşük emekli aylığının 20 bin liradan 23 bin 552 liraya çıkarılmasına ilişkin düzenlemenin de yer aldığı torba kanun teklifinin Genel Kurul'da görüşülerek yasalaştırılması planlanıyor. Süreçle ilgili çerçeve yasanın TBMM tatile girmeden Meclis'e sunulup sunulmayacağı tartışmaları sürerken, temas trafiğinin bu hafta da devam etmesi bekleniyor.

TBMM'nin tatile girmesine sayılı günler kala iki kanun teklifinin Genel Kurul'dan geçirilmesi hedefleniyor. Genel Kurul'da salı günü torba teklif olarak hazırlanan Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin görüşmelerine başlanması bekleniyor. Teklifte 5,1 milyon emekliyi ilgilendiren en düşük emekli aylığının 20 bin TL'den 23 bin 552 TL'ye yükseltilmesine ilişkin hüküm yer alıyor.

Siber güvenlik alanında yeni düzenlemelerin yer aldığı teklife göre, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na (BTK) geçmişte konjonktürel olarak yüklenen siber savunma, alan adı yönetimi, internet altyapı denetimi ve yasal iletişimin tespiti/analizi gibi tüm stratejik yetkiler Siber Güvenlik Başkanlığı'na devredilecek. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Siber Güvenlik Başkanlığı, güvenlik kurumlarının talebi üzerine veya resen tedbir kararı alabilecek. Bu kararlar erişim sağlayıcılar ve veri merkezleri tarafından en geç iki saat içinde uygulanacak ve 24 saat içinde hakim onayına sunulacak. Yükümlülüğünü yerine getirmeyen platform ve işletmelere ihlal başına 20 bin liradan 100 bin liraya kadar idari para cezası verilecek. Ayrıca internet "trafik bilgisi" tanımına "kaynak ve hedef" ibaresi eklenerek milli siber tehdit istihbaratının algoritmik ağ analiz kapasitesi yasal güvenceye kavuşturulacak.

Teklifle, Devlet Memurları Kanunu'nda yapılan değişiklikle kamu yönetimindeki hiyerarşik yapı da sıkılaştırılacak. Memur statüsündeki daire başkanı ve dengi idareci kadrolarına atanabilmek için aranan hizmet kıdemi şartı 5 yıldan 10 yıla çıkarılacak. Elektrik Piyasası Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle, mahalli idarelerin sokak lambası gibi genel aydınlatma giderlerine merkezi yönetim bütçesinden sağlanan desteğin süresi 31 Aralık 2030'a kadar uzatılıyor. Ancak kamu maliyesindeki yükü dengelemek için belediyelerin bütçesinden yapılacak kesinti oranlarında da artışa gidildi. Genel bütçe vergi gelirleri payından yapılan aydınlatma kesintisi, büyükşehirler ve il özel idareleri için yüzde 10'dan yüzde 30'a, diğer belediyeler için ise yüzde 5'ten yüzde 15'e yükseltilecek.

Teklifle, imalat sanayinde istihdamı koruyan işletmelere, kaynağı İşsizlik Sigortası Fonu'ndan sağlanan sigortalı başı teşvik programlarının süresi 2 yıl daha uzatılarak 31 Aralık 2028 olarak belirlendi. Öte yandan, çevre ülkelerdeki siyasi gelişmeler ve güvenlik riskleri nedeniyle doluluk oranları düşen turizm sektöründe de Kültür ve Turizm Bakanlığı belgesine sahip konaklama tesislerine, 2026 yılı Mayıs-Aralık döneminde bildirdikleri sigortalıların prim gün sayısı üzerinden günlük 116,67 lira aylık yaklaşık 3 bin 500 lira prim desteği mahsup yoluyla aktarılacak.

Türk sinemasının finansman yapısını genel bütçeye bağımlı olmaktan kurtarmak amacıyla yeni bir gelir kalemi de düzenlemeyle birlikte oluşturuldu. Sinema sektörü destekleri Kültür ve Turizm Bakanlığı döner sermayesinin kullanım alanına dahil edildi. Bu doğrultuda, koşullu erişim sağlayan medya hizmet sağlayıcıları ile internet üzerinden yayın yapan dijital platform işletmecilerinin yıllık net satışlarının yüzde 2'si doğrudan Bakanlık döner sermaye hesabına sinema desteği olarak aktarılacak.

Teklifle Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararları doğrultusunda Karayolları Trafik Kanunu'nda bazı maddeler yeniden düzenlendi. Trafik güvenliğini ağır şekilde tehlikeye düşüren drift ve makas atma ihlalleri de artık doğrudan aday sürücü belgesinin iptal nedenleri arasında sayılacak.

Türk Sivil Havacılık Kanunu'nda yapılan değişiklikle, sadece arama-kurtarma ekipleriyle sınırlı olan acil durum hükümleri, uçak kaçırma veya bomba ihbarı gibi durumlarda "zor durumda kalan" tüm hava araçlarını, uçuş ekiplerini ve yolcuları kapsayacak şekilde genişletildi. Ayrıca, hava sahasına girişi uygun görülmeyen araçların engellenmesi veya çıkarılmasına yönelik "önleme talimatı" ifadesinin kapsamı da teklifle netleştirildi. Düzenlemeyle ayrıca, Türk sivil hava araçlarının yabancı devletlerin hava sahasındaki önleme talimatlarına uyması da zorunlu hale getirilirken, kurallara uymayan tüzel kişilere uygulanacak idari para cezaları caydırıcılık adına tam 5 katı olarak uygulanacak.

Torba kanun teklifine Plan ve Bütçe Komisyonu'nda verilen önergeyle otomobillerde Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) sisteminde değişiklik yapıldı. ÖTV Kanunu'na "motor silindir hacmi," ibaresinden sonra gelmek üzere "çekiş sistemi" ibaresi eklendi. Buna göre, motor hacminin yanı sıra aracın çekiş sistemi de ÖTV oranını belirleyen kriterlerden biri olacak. Böylece aynı motor hacmine sahip 4x2 ve 4x4 araçlar farklı vergi oranlarına tabi tutulabilecek. Kanun teklifinde, hangi çekiş sistemine hangi ÖTV oranının uygulanacağına ilişkin herhangi bir oran ya da sınıflandırma bulunmuyor. Oranları belirleme yetkisi Cumhurbaşkanı'nda olacak.

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'taki Okul Olaylarını ve Dijital Riskleri Araştırma Komisyonu bu hafta iki toplantı yapacak. Komisyonda salı günü Adalet, Sağlık, Ulaştırma ve Altyapı, Gençlik ve Spor ile Aile ve Sosyal Hizmetler bakanlıkları ve Diyanet İşleri Başkanlığı yetkilileri dinlenecek. Çarşamba günü ise komisyonda Kahramanmaraş ve Şanlıurfa milletvekilleri tespit, görüş ve önerilerini dile getirecek. TBMM'de salı ve çarşamba günleri partilerin grup toplantılarının yapılması planlanıyor.

Öte yandan, TBMM'nin yaz tatiline girmesine sayılı günler kala gözler çözüm süreciyle ilgili "çerçeve yasa"ya çevrildi. AK Parti yetkililerinin Meclis tatile girmeden sunulmasının planlandığını açıkladığı "çerçeve yasa" ile ilgili geçen hafta hızlanan temas trafiğinin bu hafta da devam etmesi bekleniyor. İmralı Heyeti'nin çarşamba veya perşembe günü adaya giderek terör örgütü PKK lideri Abdullah Öcalan ile görüşeceği bildirildi. Bu ziyarette çerçeve yasa taslağında öngörülen düzenlemelerin görüşülmesi bekleniyor. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş'un da siyasi partilere ziyaret turu yaparak bilgi vereceği ve uzlaşıyla çıkması konusunda destek isteyeceği belirtiliyor. Uzlaşıya varılması halinde taslağın Adalet Komisyonu'na sunulması ve ardından Genel Kurul'a gelmesi öngörülüyor. Bu süreç nedeniyle TBMM'nin çalışmalarının ağustosun ilk veya ikinci haftasına kadar uzayabileceği belirtiliyor.