Yaklaşık 8 yıldır tespih ustalığı yapan Sadık Çetin, tespihin günümüzde önemli bir yatırım aracı haline geldiğini belirtti. Çetin, “Tespihten anlayan kişiler, tespihin çoğu zaman yatırım aracı olduğunu da bilir. Taşın cinsi, orijinalliği, nadir bulunması ve ait olduğu dönem fiyatı doğrudan etkiler,” dedi.
Osmanlı Tespihleri Neden Bu Kadar Değerli
Osmanlı döneminden kalan tespihlerin nadide eserler olduğunu vurgulayan Çetin, “Osmanlı tespihlerinin bir araba fiyatına satıldığına çok kez şahit oldum. Bu tespihler özel taşlardan yapılmıştır, nadirdir ve orijinaldir. Fiyatı uygunsa büyük ihtimalle sahtedir. Orijinal Osmanlı tespihlerinde kimyasal bulunmaz, saf ve doğal kehribardan üretilir,” ifadelerini kullandı.
En Çok İlgi Gören Tespih Türleri
Tespihlerde en fazla talep gören taşlar hakkında bilgi veren Çetin, taş kehribar, sıkma kehribar, ateş kehribarı ve orijinal damla kehribarın öne çıktığını söyledi. Bu taşların genellikle kimyasal içermediğini dile getiren Çetin, “Şifalı taşlar olarak bilinen kehribar tespihler, Osmanlı’dan biz erkeklere kalan önemli bir mirastır,” şeklinde konuştu.
Tespihin Manevi ve Kültürel Değeri
Tespihin sadece maddi değil, manevi bir değeri de olduğuna dikkat çeken Sadık Çetin, “Tespih zikirle çekildiğinde İslamiyet’te erkekleri sakinleştirdiği, öfkeyi dindirdiği bilinir. İslami kimliğimizde tespihin önemli bir yeri vardır,” dedi.
Tespih Fiyatları 200 TL’den 200 Bin TL’ye
Tespih fiyatlarının geniş bir aralıkta değiştiğini belirten Çetin, “Genel olarak tespih fiyatları 200 TL ile 200 bin TL arasında değişiyor. Bu tamamen taşın cinsine, orijinalliğine, yapıldığı döneme ve rengine bağlıdır. Nadir bulunan tespihler her zaman daha pahalıdır,” diye konuştu.
Gramla Satılan Değerli Tespihler Var
Bazı tespihlerin gram üzerinden satıldığını ifade eden Çetin, “Özellikle çok değerli tespihlerde gram fiyatı 1 dolardan başlıyor. Bu da tespihin yatırım değerini ortaya koyuyor,” dedi.
Tespihte En Önemli Unsur İşçilik
Tespih alırken işçiliğin çok önemli olduğuna vurgu yapan Çetin, “Orijinal tespihlerde boya değil, doğanın kendi renkleri vardır. Fosil kehribar, Oltu taşı, yakut gibi madenler rengini kendi malzemesinden alır. Fildişinden yapılan tespihler de vardır. Son dönemde ise Osmanlı sıkma kehribarlar koleksiyoncuların gözdesi,” şeklinde konuştu.
Kehribar Zamanla Renk Değiştiriyor
Kehribar tespihlerin geçmişinin çok eskiye dayandığını belirten Çetin, “Kehribardan yapılan tespihlerin en az 100 yıllık bir geçmişi vardır. Başlangıçta açık sarı olan taneler, çekildikçe 4-5 yıl içinde kırmızıya döner ve kendine has bir koku salar,” dedi.
Hammaddeler Dövizle Alınıyor
Tespih fiyatlarının çoğu zaman dolar ve euro üzerinden belirlendiğini aktaran Çetin, “Hammaddeler yurt dışından dövizle geliyor. Ustalar bunun üzerine işçilik bedelini ekleyerek fiyatları oluşturuyor,” ifadelerini kullandı.
Orijinal Tespih Nasıl Anlaşılır
Orijinal tespihin tecrübeyle anlaşılabileceğini söyleyen Çetin, “Bazı ustalar belirli malzemelerle çalışmıştır. Osmanlı ve hemen sonrasındaki ustalar efsanedir. Tespihin imamesinin şekli ve ustanın attığı imza, hangi döneme ait olduğunu gösterir. Tespihi okumak gerekir,” dedi.
Tespih Sanatının Tarihi
Tespih kullanımının İslam alemin de Halife Hz. Ebubekir dönemine dayandığını hatırlatan Çetin, Osmanlı döneminde özellikle 1890–1970 yılları arasında tespih sanatının zarafet ve estetikte zirveye ulaştığını belirtti. Çetin, “19. yüzyıl başlarında ve II. Mahmut döneminde yetişen ustaların eserleri, günümüzde koleksiyoncuların en çok aradığı tespihler arasında yer alıyor,” diye konuştu.
