Silvan ilçesine bağlı Boyunlu Mahallesi’nde bulunan Boşat Kalesi, sahip olduğu tarihi miras ve kaya kabartmalarıyla bölgenin en dikkat çekici kültürel yapıları arasında yer alıyor. İlçe merkezine yaklaşık 10 kilometre uzaklıkta bulunan kale, Roma ve Sasani dönemlerinden günümüze ulaşan izleriyle tarih meraklılarının ilgisini çekiyor.
Tarihi kaynaklarda M.S. 226-395 yılları arasında önemli yerleşim ve savunma merkezlerinden biri olduğu değerlendirilen Boşat Kalesi'nin en dikkat çekici bölümlerinden biri, kayaya işlenmiş olduğu düşünülen I. Ardeşir kabartması. At üzerinde tasvir edilen figürün arkasında ayakta duran ikinci bir insan figürü de yer alıyor.
Bugün kalenin üzerinde bulunan ev ise yaklaşık 70 yıl önce inşa edildi. Evin bulunduğu alan sayesinde yapının önemli bir bölümü yıllar içinde ayakta kalırken, bölgede yaşayan aile de tarihi kalenin korunmasına katkı sağlıyor.
Kale içerisinde kayaya oyulmuş odalar, basamaklar, mahzenler ve üzüm işleme amacıyla kullanıldığı değerlendirilen kaya oyukları bulunuyor. Bu yapılar, kalenin yalnızca askeri değil, aynı zamanda günlük yaşamın sürdüğü bir merkez olduğuna da işaret ediyor.
"Tarihi yapıyı korumaya çalışıyoruz"
Kalede yaşamını sürdüren Mehmet Yaşar Simpil, ailelerinin uzun yıllardır tarihi yapıyı koruduğunu belirterek, geçmişte kaleye ait birçok taşın bilinçsizce farklı yapılarda kullanılmak üzere götürüldüğünü söyledi.
Simpil, kalede daha önce sur duvarları ve nöbetçi kulelerinin bulunduğunun anlatıldığını ifade ederek, günümüze ulaşan bölümlerin korunması için çaba gösterdiklerini dile getirdi. Kalenin Osmanlı dönemine kadar kullanıldığına yönelik anlatımlar bulunduğunu aktaran Simpil, yapının geçmişine ilişkin siyah-beyaz eski fotoğrafların da bulunduğunu belirtti.
Tarihi miras dikkat çekiyor
Uzmanlar tarafından Roma ve Sasani dönemlerinin ortak izlerini taşıdığı değerlendirilen Boşat Kalesi, sahip olduğu kaya kabartmaları ve mimari kalıntılarıyla bölgenin önemli kültür varlıkları arasında gösteriliyor. Yılların yıpratıcı etkisine rağmen ayakta kalmayı başaran tarihi yapı, hem arkeolojik değeri hem de taşıdığı kültürel mirasla dikkat çekmeye devam ediyor. Koruma çalışmalarının desteklenmesi halinde Boşat Kalesi'nin bölge turizmine daha fazla katkı sunabileceği değerlendiriliyor.