Çocuklarda ağız ve diş sağlığının korunması, yalnızca çürük ortaya çıktıktan sonra diş hekimine başvurmakla sınırlı değil. Sağlıklı dişlerin temeli, bebeğin ilk dişinin ağızda görülmesiyle birlikte atılıyor. Dicle Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Özkan Adıgüzel, erken yaşta başlanan doğru ağız bakımının çocukların yaşam boyu diş sağlığı açısından büyük önem taşıdığını söyledi.
Ailelerin özellikle “Bütün süt dişleri çıktıktan sonra fırçalamaya başlanmalı” şeklindeki yanlış düşünceden uzak durması gerektiğini belirten Adıgüzel, ilk süt dişinin görülmesiyle birlikte düzenli ağız bakımının başlatılması gerektiğine dikkat çekti.
İlk dişle birlikte bakım başlamalı
Bebeklerde diş fırçalamak için çok sayıda dişin çıkmasını beklemeye gerek bulunmuyor. İlk süt dişi ağızda görüldüğünde, bebeğin yaşına uygun küçük başlı ve yumuşak kıllı bir fırçayla diş bakımına başlanması öneriliyor.
Prof. Dr. Adıgüzel, erken dönemdeki bakımın yalnızca dişleri temizlemek anlamına gelmediğini belirterek, çocukta düzenli ağız bakımının bir alışkanlığa dönüşmesinin de önemli olduğunu ifade etti.
“İlk dişin çıkmasıyla başlayan bakım, ilerleyen yıllarda çürükten korunmanın en önemli basamaklarından biridir” diyen Adıgüzel, ebeveynlerin bu dönemde çocuklarının ağız bakımını yakından takip etmesi gerektiğini söyledi.
Florürlü diş macununda miktara dikkat
Çocuklarda diş macunu kullanımı konusunda da ailelerin dikkatli olması gerekiyor. İlk süt dişi çıktıktan sonra yaşa uygun miktarda florürlü diş macunu kullanılabileceği belirtilirken, burada en önemli noktanın macunun miktarı olduğu vurgulanıyor.
Üç yaşından küçük çocuklarda diş fırçasına pirinç tanesi büyüklüğünde, ince bir tabaka halinde macun sürülmesi; 3-6 yaş arasında ise bezelye tanesi büyüklüğündeki miktarın aşılmaması öneriliyor.
Prof. Dr. Adıgüzel, özellikle küçük çocukların dişlerini fırçalarken mutlaka ebeveyn gözetiminde olması gerektiğini belirterek, “Üç yaşından küçük bir çocuğun fırçasına yetişkinlerde olduğu gibi uzun bir şerit halinde macun sürmek doğru değildir. Pirinç tanesi büyüklüğündeki miktar yeterlidir” ifadelerini kullandı.
Çocuk kendi dişini ne zaman fırçalayabilir?
Çocuğun fırçayı kendi başına tutabilmesi, dişlerini yeterince temizleyebildiği anlamına gelmiyor. Küçük yaşlarda el ve parmakların ince motor becerileri, ağız içerisindeki tüm bölgelerin etkili şekilde temizlenmesi için yeterli olmayabiliyor.
Bu nedenle özellikle okul öncesi dönemde diş fırçalama işleminin ebeveyn tarafından yapılması veya çocuğun fırçalamasının ardından anne ya da babanın son kontrolü gerçekleştirmesi öneriliyor.
Adıgüzel, çocukların bağımsızlık kazanmasının önemli olduğunu ancak ağız bakımında ebeveyn kontrolünün ihmal edilmemesi gerektiğini belirterek, ön ve arka dişlerin yanı sıra diş eti kenarlarının da temizlendiğinden emin olunması gerektiğini söyledi.
“Nasıl olsa düşecek” düşüncesi yanlış
Süt dişleriyle ilgili toplumda yaygın olan yanlış inanışlardan biri de bu dişlerin geçici olması nedeniyle çürüklerinin önemsenmemesi.
Oysa süt dişleri; çiğneme, beslenme ve konuşmanın yanı sıra kalıcı dişlerin doğru konumda çıkabilmesi için de önemli görev üstleniyor. Tedavi edilmeyen çürükler ilerleyerek ağrı ve enfeksiyona neden olabiliyor. Süt dişlerinin erken kaybedilmesi ise bazı çocuklarda ilerleyen dönemde dişlerin diziliminde sorunlara yol açabiliyor.
Prof. Dr. Adıgüzel, “Nasıl olsa düşecek” anlayışının doğru olmadığını belirterek, süt dişlerinin doğal düşme zamanına kadar sağlıklı şekilde korunması gerektiğini vurguladı.
Gece biberon kullanımına dikkat
Bebeklerde diş sağlığını tehdit eden önemli alışkanlıklardan biri de gece biberonla uyumak. Özellikle süt, mama, meyve suyu veya şeker içeren içeceklerle uykuya dalmak, dişlerin uzun süre bu sıvılarla temas etmesine neden olarak çürük riskini artırabiliyor.
Adıgüzel, süt dişleri çıktıktan sonra bebeğin şeker içeren içeceklerle uykuya dalmasının alışkanlık haline getirilmemesi gerektiğini belirterek, gece beslenmesinin ardından ağız temizliğine dikkat edilmesini istedi.
Biberonla uyuma alışkanlığının devam ettiği durumlarda ise diş sağlığı açısından en güvenli seçeneğin su olduğunu ifade eden Adıgüzel, yalnızca yiyeceğin içeriğinin değil, beslenme sıklığının ve dişlerin besinlerle temas süresinin de çürük oluşumunda etkili olduğunu söyledi.
Sağlıklı dişlerin temeli erken yaşta atılıyor
Diş çürüklerinin oluşmasını beklemeden koruyucu önlemlerin alınması gerektiğini belirten Prof. Dr. Özkan Adıgüzel, ailelere erken yaşta doğru alışkanlıkların kazandırılması çağrısında bulundu.
Adıgüzel, ilk dişle birlikte fırçalamaya başlanması, yaşa uygun miktarda florürlü diş macunu kullanılması, çocukların diş fırçalama sürecinin ebeveynler tarafından takip edilmesi, süt dişlerindeki sorunların ihmal edilmemesi ve gece beslenme alışkanlıklarına dikkat edilmesinin çocukların ağız ve diş sağlığı açısından temel adımlar olduğunu kaydetti.
Uzman değerlendirmelerine göre çocuklarda ağız ve diş sağlığının korunmasında en etkili yaklaşım, sorun ortaya çıktıktan sonra tedavi etmek yerine, ilk yıllardan itibaren koruyucu alışkanlıkları yerleştirmek.