Eski Türk filmlerinde sokak aralarında yankılanan "Eskiciiii..." sesi, yıllarca mahalle yaşamının en tanıdık simgelerinden biri oldu. Kullanılmayan ev eşyalarını toplayarak ihtiyaç sahiplerine yeniden kazandıran eskiciler, hem geri dönüşümün hem de dayanışma kültürünün önemli temsilcileriydi. Ancak günümüzde bu meslek, Diyarbakır'da neredeyse tamamen yok olma noktasına geldi.
Sur ilçesinde uzun yıllardır eskicilik yapan Yusuf Dinmez, mesleğin geçmişte gördüğü ilgiyi artık bulamadığını belirterek yaşanan değişimi anlattı.
"Eskicinin sesi duyulunca herkes kapıya çıkardı"
Mesleğe yıllar önce geçimini sağlamak amacıyla başladığını ifade eden Dinmez, eskiden mahallelerde eskicinin gelişinin heyecanla beklendiğini söyledi.
Sabahın erken saatlerinde tahta tablasını alarak sokak sokak dolaştığını anlatan Dinmez, geçmişte insanların kullanılmayan eşyalarını değerlendirmek için eskicileri beklediğini dile getirdi.
Değiş tokuş kültürü hem ekonomiye hem doğaya katkı sağlıyordu
Eskiciliğin yalnızca bir meslek olmadığını, aynı zamanda israfı önleyen önemli bir kültür olduğunu söyleyen Dinmez, geçmiş yıllarda vatandaşların eski eşyalarını getirerek karşılığında ihtiyaç duydukları ürünleri aldığını belirtti.
Kimi zaman evlerde kullanılmayan eşyaların tartılarak farklı ürünlerle değiştirildiğini, kimi zaman ise bedeli ödenerek satın alındığını ifade eden Dinmez, bu sayede kullanılabilir durumdaki birçok eşyanın yeniden ekonomiye kazandırıldığını söyledi.
Değişen alışkanlıklar mesleği bitirme noktasına getirdi
Tüketim anlayışının değişmesiyle birlikte ikinci el ürünlere olan ilginin büyük ölçüde azaldığını belirten Dinmez, bunun eskicilik mesleğini de doğrudan etkilediğini dile getirdi.
Geçmişte insanların sahip oldukları her eşyaya değer verdiğini ifade eden Dinmez, günümüzde ise birçok kişinin ikinci el yerine yeni ürünleri tercih ettiğini, bu nedenle eskiciliğin eski önemini kaybettiğini söyledi.
Diyarbakır'da mesleği sürdüren yalnızca iki kişi kaldı
Yıllar içinde mesleği yapan kişi sayısının hızla azaldığını belirten Yusuf Dinmez, bugün Diyarbakır genelinde aktif olarak eskicilik yapan sadece iki kişinin kaldığını ifade etti.
Daha çok Sur ve Bağlar ilçelerinde çalıştıklarını söyleyen Dinmez, alım gücünün yüksek olduğu bölgelerde eskiciliğe ilginin neredeyse tamamen ortadan kalktığını belirtti.
Kültürel miras ayakta kalmaya çalışıyor
Bir dönem mahalle yaşamının vazgeçilmez unsurlarından biri olan eskicilik, yalnızca ekonomik değil kültürel bir değeri de temsil ediyor. Değişen yaşam tarzı ve tüketim alışkanlıkları nedeniyle unutulmaya yüz tutan bu meslek, Diyarbakır'ın tarihi Sur ilçesinde son temsilcileri sayesinde varlığını sürdürmeye çalışıyor. Mesleğin ustaları ise hem geçimlerini sağlamaya hem de geçmişten bugüne uzanan bu kültürel mirası yaşatmaya devam ediyor.