Uğur ERSİN
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresince 5 yıl önce işletmeye açılan İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisinde arıtılan sular, Dicle Nehri’nde doğal yaşama hayat veriyor. Atık sudan arıtılan çamurlar ise gaz üretimi için çamur tanklarına gönderilip, biyogaz elde ediliyor. Elde edilen biyogazlar işlenip enerjiye dönüştürülüyor.
Tesisin kapasitesinin günlük 95 bin metre küp olduğunu ifade eden Diyarbakır Su ve Kanalizasyon İdaresi (DİSKİ) Genel Müdürü Fırat Tutşi, şu anda kullanılan kapasitenin 90 bin metreküp olduğunu dile getirdi.
2018 yılında İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisini faaliyete geçirildiğini söyleyen Tutşi, “Diyarbakır Atık Su Arıtma Tesisindeyiz. Burası Diyarbakır’ın Dicle Nehri kenarındaki bir tesisimiz. 2018 yılında işletmeye açılan ileri biyolojik arıtma tesisimiz, azot ve fosfor giderimi dahil 2025 yılına kadar Diyarbakır’ın atık sularını arıtacak tesisimizdir. Günlük ortalama kapasitemiz 95 bin metreküptür. Şu anda kullandığımız kapasite 90 bin metreküp civarındadır” dedi.
Sudan arıtılan çamurları çürütme sırasında yüzde 65 metengaz, yüzde 33 karbondioksit ve yüzde 2 de sülfür elde edildiğini ifade eden Tutuşi, şunları kaydetti:
“Çamur stabilizasyon ünitesinde de son çökeltim ünitesini çamur pompa vasıtasıyla susuzlaştırma ünitesine gelir ve bu ünitede susuzlaştırılan çamur, gaz üretimi için çamur tanklarına gönderilir. Çamur arıtımından üretilen metan gazı, yakılarak tesiste kullanılan enerjinin bir kısmını burada sağlıyoruz. Atık su çamurumuzdan bertaraf edilerek sahamıza gönderiliyor. Yani biz tesisimizde biyogaz üretiyoruz. Bu gazdan da elektrik üretiyoruz. Atık Su Arıtma Tesisinden çıkan çamurlar çürütme işlemine tabi tutuluyor. Bunun için 4 adet 19 bin metreküplük tanklara alınıyor bunlar. Çürütme sırasında yüzde 65 metangaz, yüzde 33 karbondioksit ve yüzde 2 de sülfür elde ediliyor.”
5 yılda 47 milyon TL’nin üzerinde enerji tasarrufu yapıldı
Elde edilen metengazının 3 bin metreküplük 2 adet tanklara depolandığını belirten Tutşi, “Elde ettiğimiz metangazı 3 bin metreküplük 2 adet tanklarımıza depolanıyor. Her biri 634 kilowatt saat (kWh) kapasiteli 3 adet jeneratör ünitemizde de bunları yakarak enerji elde ediyoruz. DİSKİ Genel Müdürlüğü olarak kurulduğundan bu yana 7 milyon metreküpün üzerinde gaz elde ettik. Bundan da 13 milyon 500 bin kWh yıl enerji elde ettik. Bunun bugünkü parasal karşılığı 47 milyon TL’nin üzerinde bir rakamdır. Tesisimizde üretilen elektrik enerjisiyle, kurulumuzun yüzde 40’ını bu şekilde karşılıyoruz” ifadelerine yer verdi.