Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Diyarbakır Anı Müzesi ve Kültür Merkezi’nde devam eden çalışmaları yerinde inceledi. Eski Diyarbakır Cezaevi’nin, geçmişte yaşananların toplumsal hafızada korunacağı bir müze ve kentin kültürel ihtiyaçlarına cevap verecek çok amaçlı bir merkez olarak yeniden düzenlendiği belirtildi.
Bakan Ersoy’un ziyaretine Diyarbakır Valisi Murat Zorluoğlu, AK Parti Diyarbakır Milletvekili Mehmet Galip Ensarioğlu, AK Parti Diyarbakır İl Başkanı Hamit Sümer ve MHP Diyarbakır İl Başkanı Miktat Arslan da katıldı.
Proje 2021’deki talimatla başladı
İncelemelerin ardından açıklamalarda bulunan Bakan Mehmet Nuri Ersoy, projenin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Temmuz 2021’de Diyarbakır ziyareti sırasında eski cezaevinin hafıza müzesi ve kültür merkezine dönüştürülmesi yönündeki açıklamasıyla başladığını söyledi.
Ersoy, 1980 darbesi sonrasında yaşanan cunta döneminin demokrasi ve insan hakları açısından ortaya çıkardığı sonuçların gelecek kuşaklara aktarılmasının önemli olduğunu belirterek, merkezin geçmişten ders çıkarılmasını sağlayacak bir yapı olarak planlandığını ifade etti.
Anı Müzesi’nin, yalnızca geçmişte yaşananları anlatan bir alan olmayacağını belirten Ersoy, demokrasi ve insan haklarının öneminin gelecek nesillere aktarılacağı bir eğitim ve kültür merkezi oluşturulduğunu kaydetti.
Restorasyon çalışmalarında sona gelindi
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın açıklamasının ardından Adalet Bakanlığı tarafından hükümlülerin başka infaz kurumlarına nakil sürecinin tamamlandığını hatırlatan Ersoy, Ekim 2022’de düzenlenen törenle cezaevinin kapısına sembolik olarak kilit vurulduğunu ve mülkiyetin Kültür ve Turizm Bakanlığına devredildiğini söyledi.
Alan, 2022 yılı sonunda birinci derece tescilli korunacak yapı olarak ilan edildi. Hazırlanan rölöve ve restorasyon projelerinin ilgili kurul tarafından onaylanmasının ardından 2024 yılında inşaat çalışmalarına başlandı.
Bakan Ersoy, 2025 yılında korunacak yapıların güçlendirme çalışmalarının tamamlandığını, sonradan yapılan eklentilerin kaldırıldığını ve çatı, elektrik ile mekanik düzenlemelerin gerçekleştirildiğini belirtti. Çalışmalarda artık teşhir ve tanzim aşamasına geçildiğini ifade etti.
Dönem tanıkları ve akademisyenlerden katkı alındı
Anı Müzesi’nin konseptinin oluşturulması sürecinde geniş kapsamlı bir danışma kurulu oluşturulduğunu belirten Ersoy, çalışmalarda dönem tanıkları, sivil toplum kuruluşları, tarihçiler, akademisyenler ve arşivlerden yararlanıldığını söyledi.
O dönemde cezaevinde bulunan kadın ve erkek mahkûmlarla da saha toplantıları yapıldığını aktaran Ersoy, bu görüşmelerden elde edilen bilgilerin projenin şekillenmesinde önemli rol oynadığını dile getirdi.
47 dönümlük alanda kültür merkezi kuruluyor
Toplam 47 dönümlük alan üzerinde yürütülen proje kapsamında yaklaşık 18 bin 500 metrekarelik bölümün hafıza müzesi ve kütüphane olarak değerlendirileceği belirtildi.
Projenin ilk üç bloğunda Hafıza Müzesi ve çok amaçlı sergi salonları yer alacak. Diğer iki blokta ise büyük bir kütüphane bulunacak. Merkezde ayrıca bir kafeterya da hizmet verecek.
Geçmişte spor salonu olarak kullanılan alanın ise 520 kişilik çok amaçlı salona dönüştürüldüğü ve burada tiyatro ile güzel sanatlar etkinliklerinin düzenlenmesinin planlandığı bildirildi.
Dış alanlarda yapılan peyzaj çalışmalarıyla birlikte merkezde açık hava etkinliklerine de imkân sağlanacak.
Bakan Ersoy, projenin tamamlanmasıyla alanın yalnızca bir hafıza müzesi olmayacağını belirterek, “24 saat yaşayan, bilim yuvası olarak da kullanılabilecek, açık ve kapalı alan etkinliklerine ev sahipliği yapacak çok amaçlı bir kültürel merkez olacak” değerlendirmesinde bulundu.
Merkezin 2027’nin ilk yarısında açılması hedefleniyor
Çalışmalarda son aşamaya gelindiğini belirten Ersoy, elektrik ve mekanik düzenlemelere son şeklinin verildiğini, teşhir ve tanzim çalışmalarının tamamlanmasının ardından merkezin 2027 yılının ilk yarısında hizmete açılmasının hedeflendiğini açıkladı.
Anı Müzesi’nin geçmişte yaşananların unutulmaması ve gelecek nesillerin tarihten ders çıkarması açısından önemli olduğunu vurgulayan Ersoy, merkezin bir yandan yaşanan mağduriyetleri hafızada tutacağını, diğer yandan demokrasi ve insan haklarının değerini anlatacağını söyledi.
Ensarioğlu: Diyarbakır için önemli bir kültür merkezi olacak
AK Parti Diyarbakır Milletvekili Mehmet Galip Ensarioğlu ise Diyarbakır halkının eski cezaevinin müzeye dönüştürülmesi yönündeki talebini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a ilettiklerini ve projenin bu süreçte hayata geçirildiğini belirtti.
Yaklaşık 40 yıl önce kendisinin de bu cezaevinde kaldığını ifade eden Ensarioğlu, yapılan çalışmaları yerinde gördüğünü ve yapının aslına uygun bir anlayışla dönüştürüldüğünü söyledi.
Ensarioğlu, merkezin bir yandan darbe dönemlerinin ülkeye ve topluma verdiği zararları anlatan bir anı müzesi olacağını, diğer yandan sergi salonları, tiyatro ve konferans salonları, kütüphaneler, kafeterya ve sosyal alanlarıyla Diyarbakır’ın önemli kültür merkezlerinden biri haline geleceğini ifade etti.
Eski Diyarbakır Cezaevi’nin, yaşanan acıların unutulmaması ve demokrasiye sahip çıkılması açısından önemli bir hafıza alanı olacağını belirten Ensarioğlu, merkezin tamamlanmasının ardından Diyarbakır halkının hizmetine sunulacağını kaydetti.