Kentin ticaret hafızasında önemli bir yere sahip olan ve yaklaşık 35 yıl önce Ofis ile Sur ilçesini birbirine bağlayan güzergâhta hizmete açılan iki katlı pasaj, aradan geçen yıllara rağmen ayakta kalmayı sürdürüyor. Bir dönem Diyarbakır'ın en hareketli alışveriş noktalarından biri olan pasaj, günümüzde değişen şehirleşme anlayışı, yeni ticaret merkezlerinin açılması ve dijital dönüşüm nedeniyle eski canlılığından uzak bir görüntü sergiliyor.
Yaklaşık 30 yıldır pasajda esnaflık yapan Recep Kaplan, pasajın geçmişte yalnızca alışveriş yapılan bir yer olmadığını, aynı zamanda farklı mesleklerin yetiştiği önemli bir üretim merkezi olduğunu söyledi.
Kaplan, pasajın açıldığı dönemde kentte bugünkü anlamda alışveriş merkezlerinin bulunmadığını belirterek, "O yıllarda insanlar ihtiyaçlarını bu pasajlardan karşılıyordu. Yaklaşık 40 dükkânın bulunduğu pasaj, Diyarbakır'ın en yoğun ticaret noktalarından biriydi. Bugünkü alışveriş merkezlerinin temelini aslında o dönemlerin pasaj kültürü oluşturuyordu." dedi.
Ustalık geleneği bu pasajlarda yaşatıldı
Geçmiş yıllarda ailelerin çocuklarını meslek öğrenmeleri için ustaların yanına gönderdiğini anlatan Kaplan, pasajın birçok gencin iş hayatına ilk adımı attığı yerlerden biri olduğunu ifade etti.
Tabela, matbaa, reklam, giyim ve çeşitli üretim alanlarında faaliyet gösteren iş yerlerinin bulunduğunu aktaran Kaplan, kendisinin de küçük yaşlarda ağabeyinin yanında meslek öğrenmeye başladığını dile getirdi.
Kaplan, teknolojinin olmadığı yıllarda işlerin tamamen el emeğiyle yapıldığını belirterek, "Tabela hazırlarken boya ve fırça kullanıyorduk. Yapılan en küçük hata hem zaman hem de malzeme kaybına neden oluyordu. Bu nedenle mesleğin en önemli kuralı dikkatli ve titiz çalışmaktı." ifadelerini kullandı.
Yeni ticaret alanları dengeleri değiştirdi
Kentin büyümesiyle birlikte farklı bölgelerde alışveriş merkezleri ve yeni iş alanlarının açıldığını belirten Kaplan, bunun pasaj esnafını da doğrudan etkilediğini söyledi.
Geçmişte yaklaşık 40 iş yerinin faaliyet gösterdiği pasajda bugün bunun yarısı kadar esnafın kaldığını ifade eden Kaplan, birçok işletmenin zaman içerisinde yeni ticaret bölgelerine taşındığını kaydetti.
Teknoloji mesleği değiştirdi
Dijitalleşmenin tabela ve reklam sektörünü de tamamen dönüştürdüğünü söyleyen Kaplan, geçmişte tamamen el işçiliğiyle yapılan üretimin bugün bilgisayar destekli tasarım ve dijital baskı sistemleriyle gerçekleştirildiğini belirtti.
Teknolojik gelişmelere uyum sağlamanın artık zorunluluk haline geldiğini vurgulayan Kaplan, "Mesleğimizi sürdürebilmek için yenilikleri takip ediyoruz. Geleneksel yöntemlerin yerini dijital üretim aldı. Ayakta kalabilmenin yolu değişime ayak uydurmaktan geçiyor." diye konuştu.
Çırak sesleri yerini sessizliğe bıraktı
Kaplan, geçmişte pasaj koridorlarında ustalarının peşinden koşan çırakların eksik olmadığını, bugün ise gençlerin meslek öğrenmeye olan ilgisinin belirgin şekilde azaldığını söyledi.
Çıraklık kültürünün giderek zayıfladığına dikkat çeken Kaplan, buna rağmen kalan esnafın mesleklerini yaşatmak için üretmeye devam ettiğini ifade etti.
Yaklaşık 35 yıllık geçmişiyle Diyarbakır'ın ticaret tarihinde önemli bir yere sahip olan pasaj, azalan esnaf sayısına rağmen kentin ekonomik ve kültürel hafızasının yaşayan simgelerinden biri olmayı sürdürüyor.