Mezopotamya’nın en büyük hamamlarından biri olarak bilinen tarihi Deva Hamamı, sahip olduğu akustik özelliğiyle görenleri hayran bırakıyor. Asırlık geçmişe sahip yapının, teknolojinin oldukça kısıtlı olduğu bir dönemde inşa edilmesine rağmen bu denli gelişmiş bir ses sistemine sahip olması şaşkınlıkla karşılanıyor.
Kim tarafından ve ne zaman yapıldığı tam olarak bilinmeyen akustik sistem, bugün kafe olarak hizmet veren mekânda tesadüfen keşfedildi.
Akustik sistem tesadüfen keşfedildi
Günümüzde kafe olarak işletilen tarihi yapının işletmecisi Cuma Akgün, akustik sistemi çalışırken fark ettiğini belirtti. Mikrofonumuzu uzattığımız Akgün, şunları söyledi:“Burası asırlık bir tarihe sahip. Eskiden hamam olarak kullanılıyormuş. Şimdilerde tadilat yaptık ve kafe olarak hizmet veriyoruz. Akustik sistemi tesadüfen çalışırken keşfettim, daha önce bilmiyorduk. Çalışırken sesimin çok fazla çıktığını gördüm. Yan kısma geçtiğimde ise ses azalıyor.”
Sekizgen yapıda farklı ses tonları
Tarihi yapının üst tavan kısmında büyük ve küçük yuvarlak bölmelerin bulunduğunu aktaran Akgün, yapının sekizgen formda olduğunu ifade ederek, “Üst tavan kısmında büyük ve küçük yuvarlak bölmeler var. Bunlar belli bir oranda açılmış. Yapı sekizgen bir yapıya sahip. Her köşede tıpkı piyano tuşları gibi ses farklı çıkıyor. Orta kısma geçtiğinizde ses size sanki mikrofona konuşuyormuşsunuz gibi yüksek geliyor. Köşelerde ise daha az geliyor. Sekiz köşenin her birinde ses farklı. Üst kısımdan indiğinizde ise ses normalleşiyor. Uçtan uca ses değişiyor.”
Bu dikkat çekici akustik özellik, mekâna olan ilgiyi de artırdı.
Mimarlar bile şaşkın
Cuma Akgün, yapıyı ziyaret eden bazı mimarların da bu sistem karşısında şaşkınlık yaşadığını belirterek, “Birkaç mimar burayı ziyaret etti. O dönemin şartlarında bu kadar gelişmiş bir yapının nasıl inşa edildiğine onlar da şaşırdı. Şimdi bu akustiği keşfetmek isteyen herkes buraya ilgi gösteriyor.”
Tarihi mekâna ilgi artıyor
Diyarbakır’ın kültürel mirasları arasında yer alan tarihi Deva Hamamı, yalnızca mimarisiyle değil, keşfedilen akustik sistemiyle de dikkat çekiyor. Özellikle sosyal medyada paylaşılan görüntülerin ardından vatandaşlar, bu ilginç ses deneyimini yerinde test etmek için mekâna yoğun ilgi gösteriyor.
Asırlık geçmişiyle ayakta duran yapı, hem tarih meraklılarını hem de mimari ve akustik alanına ilgi duyanları kendine çekmeye devam ediyor.