Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin en önemli tahıl üretim merkezlerinden Diyarbakır’da, bu yıl hasat öncesi ve sırasında etkili olan aralıksız sağanak yağışlar üreticiyi ters köşe yaptı. Kış ve bahar aylarındaki kuraklık endişesinin ardından gelen aşırı yağışlar, bu kez rekolteyi artırsa da ürünün kalitesini doğrudan vurdu. Sahadan gelen ilk verilere göre, bölge buğdayındaki protein değerlerinde ciddi düşüşler kaydedildi.
"Yıkama Etkisi" Proteini Eritiyor
Ziraat mühendisleri ve saha uzmanlarının aktardığı bilgilere göre, başak olum döneminde yaşanan aşırı yağışlar buğdayda "yıkama" (leaching) etkisine yol açıyor. Topraktaki azotun derinlere kaçması ve bitkinin fazla su alarak taneyi irileştirmesi, nişasta oranını artırırken protein konsantrasyonunu düşürüyor. Bu durum, un sanayisinin aradığı "yüksek glüten ve protein" kriterlerinin yakalanmasını imkansız hale getirdiler.
Çiftçi Fiyat Kırımından Dertli
Diyarbakır’da uzun yıllardır üretim yapan çiftçiler, tarlaya "ekmeklik ve makarnalık" olarak ektikleri birinci sınıf tohumların, hasat sonrasında laboratuvar analizlerine takıldığını belirtiyor. Protein oranının un üretimi için sınır değerlerin altında kalması nedeniyle tüccar ve fabrikalar ürünü "ekmeklik" kategorisinde değerlendirmeyi reddediyor.
Şu anda piyasada Diyarbakır buğdayının büyük bölümü, yalnızca hayvancılık sektöründe kullanılmak üzere yemlik buğday statüsünde işlem görüyor. Ekmeklik buğday ile yemlik buğday arasındaki belirgin fiyat farkı ise doğrudan çiftçinin hanesine zarar olarak yazılıyor. üreticiler, maliyetlerin zaten yüksek olduğu bir sezonda, kalite tescili nedeniyle yaşanan bu fiyat kırımının önümüzdeki yılın ekim planlarını da olumsuz etkileyeceğini vurguladılar.
Bölgedeki ziraat odalarının, yaşanan bu nitelik kaybı ve gelir düşüşü karşısında üreticiye yönelik destekleme primlerinin artırılması için tarım yönetimiyle temas hâlinde olduğu öğrenildi.