Diyarbakır’da özellikle eski apartmanlarda sıkça görülen bombeli, yatay ve dışa doğru çıkıntılı balkon demirleri, yalnızca estetik açıdan değil, bina güvenliği ve kat mülkiyeti kuralları bakımından da tartışma konusu oluyor.
Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamında bina dış cephesi ve balkonlarla ilgili yapılan bazı değişiklikler, diğer kat maliklerinin haklarını da ilgilendirebildiği için belirli şartlara tabi tutuluyor. Yargıtay kararlarında da projeye veya yönetim planına aykırı yapılan değişikliklerin eski hale getirilmesi yönünde kararlar verilebildiği görülüyor.
Balkon demirinin şekli de önem taşıyor
Özellikle dışa doğru bombeli, basamak görünümü oluşturan veya yatay profillerden meydana gelen balkon korkulukları, bazı uyuşmazlıklarda güvenlik açısından değerlendiriliyor. Bu tür tasarımların alt katlardan üst katlara geçişi kolaylaştırabileceği gerekçesiyle itiraz konusu yapılabildiği belirtiliyor.
Buna karşılık güvenlik amacıyla kullanılan korkulukların da binanın onaylı mimari projesi, yönetim planı ve kat malikleri arasındaki kurallara uygun olması gerekiyor.
Balkonlarda değişiklik yapmak isteyen dikkat
Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 19. maddesi, kat maliklerinin ana taşınmazın mimari durumunu korumasını öngörüyor. Yargıtay'ın yerleşik kararlarında da balkon ve dış cephede yapılan, binanın görünümünü veya ortak alan niteliğini etkileyen değişiklikler bu kapsamda değerlendiriliyor.
Bu nedenle balkon korkuluğunu değiştirmek isteyen kat maliklerinin yalnızca kendi dairesinin güvenliğini veya kullanımını değil, binanın ortak kurallarını da dikkate alması gerekiyor.
Projeye aykırı işlem dava konusu olabiliyor
Balkon veya dış cephede yapılan bir uygulamanın onaylı projeye, yönetim planına ya da kat mülkiyeti hükümlerine aykırı olduğu ileri sürüldüğünde, kat maliklerinden biri yargı yoluna başvurabiliyor.
Yargıtay kararlarında, ortak alana projeye aykırı müdahale edildiğinin tespit edilmesi halinde müdahalenin önlenmesi ve yapılan imalatın kaldırılarak taşınmazın eski haline getirilmesi yönünde kararlar verilebildiği görülüyor.
Bazı dosyalarda değişikliğin dava sürecinde kaldırılması halinde dava konusuz kalabilse de, değişikliği yapan tarafın yargılama giderlerinden sorumlu tutulabildiğine ilişkin Yargıtay kararları da bulunuyor.
Diyarbakır’da apartman sakinlerini ilgilendiriyor
Kentte eski yapıların yoğun olduğu bölgelerde balkon korkuluklarının zaman içerisinde değiştirilmesi veya farklı modellerle yenilenmesi sık karşılaşılan uygulamalar arasında yer alıyor. Ancak yapılacak değişikliğin binanın mevcut projesi ve yönetim planıyla uyumlu olup olmadığı önem taşıyor.
Bu nedenle balkon demiri veya dış cephe korkuluğu değiştirmeyi planlayan kat maliklerinin, işlem öncesinde apartmanın onaylı projesini ve yönetim planını kontrol etmesi, gerekli izinlerin alınıp alınmayacağını öğrenmesi gerekiyor.
Öte yandan, “tek bir komşu istediği anda balkondaki demiri söktürebilir” şeklinde genel bir kural bulunmadığı da önem taşıyor. Söküm veya eski hale getirme sonucunun ortaya çıkması; yapılan işlemin niteliğine, projeye ve yönetim planına uygunluğuna ve mahkemenin somut olayda vereceği karara bağlı.