Diyarbakır’da iş dünyası ile finans sektörünün temsilcileri, işletmelerin krediye erişimini kolaylaştıracak adımlar için aynı masada buluştu. Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO), Diyarbakır Ticaret Borsası (DTB) ve Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi (OSB) tarafından düzenlenen İş Dünyası Finans Buluşmasında, kent ekonomisinin finansmana erişiminde yaşanan sorunlar kapsamlı şekilde ele alındı.
Toplantıya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu’nun yanı sıra kamu bankalarının genel müdürleri, Kredi Garanti Fonu (KGF) Başkanı Erdoğan Özegen, oda ve borsa başkanları ile çok sayıda iş insanı katıldı.
İş dünyasının gündeminde yüksek kredi maliyeti var
Programda konuşan TOBB Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu, Anadolu’daki işletmelerin en önemli sorunlarından birinin finansmana erişim olduğunu belirtti.
Ticari kredi faizlerinin yüzde 50-55 bandında seyretmesinin işletmeler üzerindeki yükü artırdığını ifade eden Hisarcıklıoğlu, Merkez Bankası’nın faiz indirimlerinin ticari kredi maliyetlerine de yansıması gerektiğini söyledi.
Hisarcıklıoğlu, işletmelerin kredi kullanırken yalnızca faiz oranıyla karşılaşmadığına dikkat çekerek dosya ve tahsis ücretleri, erken kapama bedelleri, EFT-havale masrafları, teminat mektubu ve POS komisyonları gibi ek maliyetlerin de dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Kredi kaynaklarının sınırlı olduğu dönemlerde KOBİ’lerin önceliklendirilmesi gerektiğini belirten Hisarcıklıoğlu, büyük şirketlerin alternatif finansman imkanlarına daha kolay ulaşabildiğini, küçük ve orta ölçekli işletmelerin ise bankacılık sistemine daha fazla ihtiyaç duyduğunu dile getirdi.
“Üretene kaynak, istihdam sağlayana destek”
DTB Başkanı ve TOBB Yönetim Kurulu Üyesi Engin Yeşil, Diyarbakır’ın tarım, hayvancılık, sanayi, turizm, lojistik ve ihracat alanlarında önemli bir potansiyele sahip olduğunu söyledi.
Özellikle sulama yatırımlarının tamamlanmasının tarımsal üretime ciddi katkı sağlayacağını belirten Yeşil, kentte yalnızca üretim yapılmasının değil, ürünlerin işlenmesi, paketlenmesi ve markalaştırılarak daha geniş pazarlara ulaştırılmasının da önemli olduğunu ifade etti.
Finansman koşullarının bu hedeflerin gerçekleşmesinde belirleyici olduğunu kaydeden Yeşil, yüksek faiz, kısa vadeli krediler ve teminat şartlarının KOBİ’leri zorladığını belirtti.
Yeşil, Diyarbakır’ın özel bir ayrıcalık istemediğini belirterek, üretim yapan ve istihdam oluşturan işletmelerin desteklenmesi gerektiğini vurguladı.
Kaya: Diyarbakır’dan şirket merkezleri taşınıyor
DTSO Başkanı Mehmet Kaya ise finansmana erişim sorununun yanı sıra kentteki şirketlerin korunmasının da önem taşıdığını söyledi.
Kaya, 2025 yılında yaklaşık 120 şirket merkezinin Diyarbakır’dan başka illere taşındığını belirterek, şirketlerin kentte tutulmasının istihdam ve katma değer açısından kritik olduğunu ifade etti.
Finans buluşması öncesinde yaklaşık 250 firmanın banka yöneticileriyle birebir görüşmek için talepte bulunduğunu aktaran Kaya, bu durumun Diyarbakır’daki finansman ihtiyacının boyutunu ortaya koyduğunu söyledi.
Kamu bankalarından bölgenin şartlarına daha hızlı yanıt vermelerini isteyen Kaya; ekspertiz sorunlarının giderilmesi, bölge müdürlüklerinin yetkilerinin artırılması ve kredi değerlendirmelerinde işletmelerin mevcut koşullarının daha fazla dikkate alınması çağrısında bulundu.
Kaya ayrıca kadın girişimcilerin desteklenmesi, tarım ve hayvancılık sektörlerinde kredi imkanlarının artırılması ve yeni sanayi alanları ile lojistik yatırımlar için uzun vadeli finansman modellerinin geliştirilmesini istedi.
OSB’den kredi değerlendirmelerine yeni kriter çağrısı
Diyarbakır OSB Başkanı Mustafa Fidan, sanayicilerin finansmana ulaşırken geçmiş bilançolar üzerinden değerlendirilmesinin yatırım yapan işletmeler açısından sorun oluşturduğunu söyledi.
Fidan, kredi değerlendirmelerinde işletmelerin fabrika ve makine yatırımları, üretim kapasitesi, istihdamı, ihracatı, siparişleri ve nakit akışının da dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Bölgedeki ekspertiz ve teminat sorunlarına da değinen Fidan, beklentilerinin ayrıcalık değil, üretim ve istihdamı esas alan bir finansman yaklaşımı olduğunu ifade etti.
KGF’den Diyarbakır için 20 milyar liralık kefalet
KGF Yönetim Kurulu Başkanı Erdoğan Özegen, kurumun doğrudan kredi veren bir banka olmadığını, teminat yetersizliği yaşayan işletmelerin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla bankalara kefalet desteği sunduğunu anlattı.
Özegen’in verdiği bilgilere göre bugüne kadar Diyarbakır’da yaklaşık 8 bin 900 firmaya KGF kefaleti sağlandı. 2025 ve 2026 yıllarında TOBB Nefes Kredisi kapsamında ise kentte binden fazla firmaya yaklaşık 1,2 milyar liralık kredi için kefalet verildi.
Diyarbakır’da bugüne kadar yaklaşık 20 milyar liralık krediye kefalet sağlandığını belirten Özegen, özellikle bölgedeki teminat ve gayrimenkul değerleme sorunları nedeniyle KGF mekanizmasının önem taşıdığını söyledi.
VakıfBank’tan kadın ve genç girişimcilere destek
VakıfBank Genel Müdürü Osman Arslan, bankanın Diyarbakır’da 9 şube ve 150 çalışanla hizmet verdiğini belirtti.
Kadın ve genç girişimcilerin finansmana erişiminin önemine dikkat çeken Arslan, KGF kefalet desteği kapsamında Diyarbakır’da kullanılmak üzere 1 milyar liralık limit ayrılmasını istediğini açıkladı.
Halkbank Genel Müdürü Recep Süleyman Özdil de kamu bankaları olarak iş dünyasının yanında olmaya devam edeceklerini belirterek, işletmelerin sermaye yapılarını güçlendirmesinin önemine dikkat çekti.
Ziraat Bankası: Diyarbakır’ın ihracatı 365 milyon dolar
Ziraat Bankası Genel Müdürü Alpaslan Çakar ise Diyarbakır’ın yaklaşık 365 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini belirtti.
Kentin genç nüfusu ve girişimcilik kapasitesine dikkat çeken Çakar, üretim altyapısının daha ileri taşınması halinde Diyarbakır ekonomisinin önemli bir sıçrama yapabileceğini söyledi.
Çakar, yapay zeka, enerji, iklim değişikliği ve sanayideki teknolojik dönüşümün önümüzdeki dönemde ekonomik yapıları doğrudan etkileyeceğini belirterek, işletmelerin bu değişime hazırlanmasının önemine işaret etti.
İş insanları banka yöneticileriyle birebir görüştü
Programın son bölümünde Diyarbakır ve çevre illerden gelen iş insanları ile banka yöneticileri arasında birebir görüşmeler gerçekleştirildi.
Görüşmelerde işletme sermayesi ihtiyacından yatırım kredilerine, kredi limitlerinden teminat ve ekspertiz sorunlarına kadar çok sayıda başlık ele alındı. Tarım, sanayi ve ihracat sektörlerinin finansman ihtiyaçlarının yanı sıra kadın ve genç girişimcilere yönelik kredi imkanları da değerlendirildi.
Diyarbakır’da gerçekleştirilen buluşma, iş dünyasının finans sektörünün üst düzey temsilcileriyle doğrudan bir araya gelmesi ve işletmelerin sahada yaşadığı finansman sorunlarının karar vericilere aktarılması açısından önemli bir toplantı olarak öne çıktı.