Diyarbakır’da Mandalar Sıcaktan Çamur Banyosuyla Korunuyor
Diyarbakır’da mevsim normallerinin üzerinde seyreden hava sıcaklıkları yalnızca insanları değil, hayvanları da olumsuz etkiliyor. Silvan ilçesinde manda yetiştiricileri, kavurucu sıcakların hayvanlar üzerindeki etkisini azaltmak için sürülerini her gün yapay göletlere götürüyor.
Sabahın erken saatlerinde meraya çıkarılan mandalar, hava sıcaklığının yükselmeye başlamasıyla birlikte çobanlar eşliğinde göletlere yönlendiriliyor. Yaklaşık saat 09.00’dan itibaren suya giren hayvanlar, akşam serinliği hissedilene kadar gölette ve çamurda kalarak vücut sıcaklıklarını dengeliyor.
Manda Yetiştiriciliğinde Çamur ve Su Hayati Öneme Sahip
Diyarbakır Damızlık Manda Yetiştiricileri Birliği Başkanı Recep Birtane, kentte manda yetiştiriciliğinin son yıllarda önemli bir gelişim gösterdiğini belirtti. 2018 yılında 153 başlık bir işletmeyle üretime başladıklarını ifade eden Birtane, bugün işletmelerindeki manda sayısının 300’e yaklaştığını söyledi.
Kent genelindeki manda varlığının yaklaşık 21 bin 500’e ulaştığını kaydeden Birtane, Diyarbakır’ın manda sayısında Türkiye’de üst sıralarda yer aldığını belirterek, yaz aylarında sıcaklığın zaman zaman 45 ila 50 dereceye kadar çıktığını dile getirdi.
Yüksek Sıcaklık Verimi Düşürüyor
Mandaların fiziksel yapısı nedeniyle sıcak havadan daha fazla etkilendiğini vurgulayan Birtane, sığır türlerine göre ter bezlerinin daha az gelişmiş olduğunu ve siyah deri yapılarının güneş ışınlarını daha fazla çektiğini söyledi.
Bu nedenle su ve çamurun manda yetiştiriciliğinde vazgeçilmez olduğunu ifade eden Birtane, sıcak havalarda uygulanan programı şöyle anlattı:
"Mandalar sabah erken saatlerde meraya çıkarılıyor. Hava ısınmaya başladığında ise yapay göletlere alınarak gün boyunca su ve çamur içinde kalmaları sağlanıyor. Böylece vücut sıcaklıklarını koruyabiliyorlar."
Çamur Banyosu Olmazsa Verim Kaybı Yaşanıyor
Uzmanlar, mandaların yeterince serinleyememesi durumunda strese girdiğini ve bunun hem süt hem de et verimini olumsuz etkilediğini belirtiyor. Ayrıca üreme performansında düşüş yaşanabileceğine dikkat çekilirken, özellikle yaz aylarında su ve çamur alanlarının manda yetiştiriciliğinde büyük önem taşıdığı vurgulanıyor.
Silvan’daki üreticiler de aşırı sıcakların etkisini azaltmak amacıyla her gün düzenli olarak mandalarını göletlere götürerek hayvanların sağlığını ve üretim verimliliğini korumaya çalışıyor.