Diyarbakır Surları’nın en önemli geçiş noktalarından biri olan Urfa Kapısı, restorasyon çalışmalarının tamamlanmasına rağmen araç trafiğine açılmadı. Kamuoyunda tartışmalara neden olan bu durumun gerekçesi, uzmanlar tarafından hazırlanan bilimsel ve teknik raporlarla netlik kazandı.
“Restorasyon bitti, kapı neden kapalı?” sorusu gündemde
Diyarbakır’ın simge yapıları arasında yer alan ve tarihi surların önemli kapılarından biri olan Urfa Kapısı’nın trafiğe açılmaması, vatandaşlar arasında soru işaretlerine yol açtı. “Restorasyon tamamlandıysa kapı neden hâlâ kapalı?” sorusu sıkça dile getirilirken, yapılan incelemeler kapının kapalı tutulmasının bir zorunluluk olduğunu ortaya koydu.
Geçmişteki hatalı müdahaleler yapıyı zayıflattı
Uzmanların değerlendirmelerine göre, Urfa Kapısı’nın mevcut durumu geçmiş yıllarda yapılan yanlış uygulamaların bir sonucu olarak değerlendiriliyor. 1940’lı yıllarda iyi niyetle yapılan ancak tarihi dokuya zarar veren çimento harcı kullanımı, taşların nefes almasını engelleyerek yapının yıllar içinde nemle yıpranmasına neden oldu.
“Surlarda Diriliş” projesiyle temizlik yapıldı ancak risk sürüyor
“Surlarda Diriliş” projesi kapsamında kapı ve çevresindeki beton ve çimento kalıntıları temizlenerek yapının özgün dokusu büyük ölçüde ortaya çıkarıldı. Ancak yapılan çalışmalar, yapısal risklerin tamamen ortadan kalkmadığını ve özellikle zemin kaynaklı tehlikelerin devam ettiğini gösterdi.
Jeoradar taramaları zemin altındaki tehlikeyi ortaya çıkardı
Dicle Üniversitesi’nden Doç. Dr. Nursen Işık ve ekibi tarafından gerçekleştirilen Jeoradar (GPR) taramaları, Urfa Kapısı’nın tam alt kısmında yaklaşık 7,5 metre derinlikte ciddi bir zemin deformasyonu bulunduğunu ortaya koydu. Raporda, bu durumun yük ve titreşimle birlikte çökme riskini ciddi şekilde artırdığı vurgulandı.
Araç titreşimi tarihi yapıyı tehdit ediyor
Uzmanlar, Urfa Kapısı’nın üst bölümünün sağlam ve estetik bir görünüme sahip olmasına rağmen, alt yapısının oldukça yorgun olduğuna dikkat çekti. Kapıdan geçecek minibüs ve ağır tonajlı araçların oluşturacağı titreşimin, yer altındaki boşlukları tetikleyerek tarihi yapıda geri dönüşü olmayan hasarlara yol açabileceği ifade edildi.
Tarihi miras korunuyor
Uzman görüşleri doğrultusunda Urfa Kapısı, tarihi yapının zarar görmemesi ve olası bir çökme riskinin önüne geçilmesi amacıyla araç trafiğine kapalı tutuluyor. Tüm ihtişamıyla ayakta duran Urfa Kapısı, kapalı olmasına rağmen Diyarbakır’ın tarihine ışık tutmaya ve kentin simgelerinden biri olmaya devam ediyor.