Diyarbakır’da son yıllarda yaşanan ekonomik zorluklar ve değişen yaşam koşulları, kentteki sosyal hayatı doğrudan etkilemeye başladı. Özellikle kalabalık cadde ve sokaklarda vatandaşların yüz ifadeleri, günlük yaşamın oluşturduğu baskıyı gözler önüne seriyor.
Kent merkezinde yapılan gözlemlerde vatandaşların geçmiş yıllara oranla daha stresli, daha gergin ve daha tahammülsüz olduğu dikkat çekiyor. İş yoğunluğu, geçim sıkıntısı, artan fiyatlar ve gelecek kaygısı insanların ruh haline doğrudan yansıyor.
Özellikle esnaf, son dönemde vatandaşların alışveriş davranışlarının değiştiğini belirtiyor. Birçok kişinin artık en küçük harcamayı bile uzun uzun düşündüğünü ifade eden işletmeciler, insanların eski rahatlığının kalmadığını söylüyor.
Yenişehir ilçesinde esnaflık yapan bir vatandaş, “Eskiden insanlar alışverişe çıktığında daha rahattı. Şimdi herkesin aklında geçim derdi var. İnsanlar dükkâna giriyor ama çoğu sadece fiyat sorup çıkıyor” dedi.
Kentte yaşayan bazı vatandaşlar ise sosyal ilişkilerde gözle görülür değişim yaşandığını düşünüyor. Özellikle mahalle kültürünün zayıflamasıyla birlikte insanların birbirinden uzaklaştığını ifade eden vatandaşlar, eski samimiyet ortamının kaybolduğunu belirtiyor.
Vatandaşlardan Mehmet Yılmaz, “Eskiden insanlar sokakta birbirine selam verirdi, sohbet ederdi. Şimdi herkesin yüzü asık. Kimsenin kimseye tahammülü kalmamış gibi” ifadelerini kullandı.
Uzmanlar ise toplumdaki ekonomik baskının yalnızca maddi değil psikolojik etkiler de oluşturduğunu belirtiyor. Psikologlar, uzun süreli stresin insanlarda öfke, mutsuzluk, kaygı ve sosyal geri çekilme gibi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekiyor.
Özellikle gençler arasında gelecek kaygısının ciddi şekilde arttığını ifade eden uzmanlar, işsizlik korkusu ve ekonomik belirsizliğin toplum psikolojisini olumsuz etkilediğini belirtiyor.
Kentteki sosyal yaşamın da eski hareketliliğini kaybettiği görülüyor. Bir dönem ailelerin ve gençlerin yoğun şekilde vakit geçirdiği sosyal alanlarda artık insanların daha kısa süre kaldığı dikkat çekiyor. Bazı vatandaşlar dışarı çıkmanın bile ekonomik hale geldiğini ifade ederek sosyal hayatın giderek daraldığını söylüyor.
Özellikle son yıllarda artan dijital bağımlılığın da insan ilişkilerini etkilediği belirtilirken, uzmanlar insanların yüz yüze iletişim yerine telefon ekranlarına yönelmesinin yalnızlık hissini artırdığını vurguluyor.
Psikolojik danışmanlar ise toplumsal dayanışmanın önemine dikkat çekerek insanların birbirleriyle daha fazla iletişim kurması gerektiğini ifade ediyor.
Uzmanlara göre küçük sosyal desteklerin bile insanların ruh hali üzerinde olumlu etkiler oluşturabileceği belirtilirken, kent yaşamının oluşturduğu stresin ancak güçlü toplumsal bağlarla azaltılabileceği değerlendiriliyor.