Türkiye genelinde kültürel mirasın korunması amacıyla başlatılan “Türk-İslam Dönemi Mezar Taşları ve Kitabeleri Ulusal Envanter Projesi”nin pilot uygulaması Diyarbakır’da başladı. Sur ilçesinde bulunan Kurşunlu (Fatih Paşa) Camii’nin doğu haziresinde yürütülen proje, hem bilimsel hem de kültürel açıdan büyük önem taşıyor.
Cumhurbaşkanlığı Himayesinde Yürütülüyor
Kazı Başkanı İrfan Yıldız, çalışmalara ilişkin yaptığı açıklamada, projenin Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Dicle Üniversitesi iş birliğinde yürütüldüğünü belirtti. Yıldız, “Bugün Fatih Paşa Camii’nin doğu haziresinde, Türk-İslam dönemi mezar taşları ve kitabelerinin belgelenmesi, ölçülerinin alınması ve dijital veri sistemine aktarılması çalışmalarına başladık. Bu proje, Türkiye’de yalnızca birkaç ilde yürütülen bir pilot uygulamadır.” ifadelerini kullandı.
Mezar Taşları Numaralandırılacak ve Dijital Sistemle Korunacak
Proje kapsamında cami çevresindeki tüm mezar taşlarının tek tek tespit edilip numaralandırılacağını söyleyen Yıldız, “Fatih Paşa Camii’nin doğu ve batı hazirelerinde bulunan tüm mezar taşlarının detaylı ölçümleri alınacak, kitabeler okunacak ve elde edilen veriler dijital ortama aktarılacak. Böylece hem akademik çalışmalar için önemli bir kaynak oluşturulacak hem de tarihi eserler kayıt altına alınmış olacak.” dedi.
Osmanlı Dönemine Işık Tutan Hazire
Kurşunlu Camii haziresinin tarihi önemine dikkat çeken Yıldız, “Burası, Diyarbakır’ı fetheden Bıyıklı Mehmet Paşa’nın mezarının bulunduğu alan. Ayrıca Osmanlı döneminde Diyarbakır’da görev yapmış yöneticiler ve Şehzade ailesine mensup kişilerin de burada defnedildiğini biliyoruz. Bu nedenle bölge, Osmanlı dönemi mezar taşları açısından son derece kıymetlidir.” diye konuştu.
Proje 2026’da Genişletilecek
Pilot uygulamanın bu yıl tamamlanmasının ardından projenin 2026 yılında genişletileceğini belirten Yıldız, “Önümüzdeki yıl Diyarbakır genelindeki tüm mezar taşlarının kayıt altına alınması hedefleniyor. Bu proje, Türk-İslam kültürüne ait taş işçiliğinin ve hat sanatının geleceğe aktarılması bakımından çok değerlidir.” ifadelerini kullandı.
Kültürel Miras Gelecek Nesillere Aktarılacak
Uzmanlar, projenin tamamlanmasıyla birlikte Diyarbakır’ın zengin tarihi dokusuna dair önemli bilgilerin bilim dünyasına kazandırılacağını belirtiyor. Kurşunlu Camii haziresinde başlayan bu çalışma, sadece taşları değil, geçmişin izlerini de dijital dünyaya taşıyarak gelecek nesillere aktarmayı amaçlıyor.