Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan "Türk Gıda Kodeksi Tereyağı ve Sadeyağ Tebliği," tereyağı ve sadeyağ ürünlerinin üretiminden satışına kadar olan tüm süreçlerde belirli kurallar ve standartlar getirerek, ürün kalitesinin ve tüketici güvenliğinin artırılmasını hedeflemektedir. İşte bu yeni düzenlemenin bazı ana noktaları:
Üretim Süreci ve Ürün Özellikleri:
Tereyağı ve sadeyağ, hijyenik koşullarda üretilmeli ve ürünlerin özellikleri belirli standartlara uygun olmalıdır.
Üretimde, ürünlerin kendine has tat, koku, görünüm ve yapısı korunmalı, ayrıca "peroksidaz testi" negatif sonuç vermelidir.
Çeşnili tereyağı üretiminde, taklit ve tağşişe neden olabilecek çeşni maddeleri kullanılmamalıdır.
Tuz ve Süt Yağı Oranı:
Tuz ilave edilmemiş tereyağı, en az yüzde 82 süt yağı içermeli, tuzlu tereyağı ise tuz oranı belirtilerek pazarlanmalıdır.
Çeşnili tereyağlarında da ürünün içerdiği çeşni ve miktarı etiketin temel görüş alanında yer almalıdır.
Aroma Vericiler ve Hayvan Türü Belirtme:
Tereyağına, manda sütü ya da yoğurt aroması gibi süt ve süt ürünleri aroma vericileri eklenemeyecek.
Sadece tek bir hayvan türüne ait süt kullanılması durumunda, bu hayvan türünün adı etikette belirtilmelidir. Eğer farklı türlerin sütü karıştırılmışsa, buna da etiketin uygun alanında yer verilmelidir.
Etiketleme ve Görsel Kullanımı:
Etiketlerde, hayvan türü görsellerine yer verilemeyecek ve yanıltıcı ifade kullanımı yasaklanacak.
Ürünün içerdiği süt yağı oranı, tuz durumu gibi bilgiler net bir şekilde etiketlerde belirtilmelidir.
Tüketici Koruma ve Haksız Rekabetin Önlenmesi:
Yeni tebliğle, taklit ve tağşişin önlenmesi hedeflenirken, tüketicinin yanıltılması engellenmiş olacaktır. Ayrıca, "yarım yağlı tereyağı" gibi yanıltıcı adlandırmalar yasaklanarak, bu tür ürünlerin üretimi de engellenmiştir.
Bakanlık, bu düzenlemelerle hem tüketici güvenliğini hem de haksız rekabetin önlenmesini amaçlamaktadır. Böylece, tereyağı ve sadeyağ gibi önemli gıda ürünlerinin kalitesi ve güvenilirliği artırılacaktır.
Tuz ilave edilmemiş tereyağında "tuz ilave edilmemiştir" ifadesinin etikette belirtilmesi zorunlu olduğunun altının çizildiği tebliğde, "Tuz ilave edilmiş tereyağının içerdiği tuz oranı, etiketin içindekiler bölümünde ağırlıkça yüzde "%..." olarak belirtilir. Ayrıca “tuzlu” ya da “tuz ilave edilmiştir” ifadesinin etiketin temel görüş alanında belirtilmesi zorunludur. Çeşnili tereyağında kullanılan çeşni maddesi ve miktarının gıda adı ile birlikte temel görüş alanında yer alması zorunludur. Bu Tebliğ kapsamındaki ürünlerin üretiminde tek bir hayvan türüne ait sütün veya kremanın kullanılması durumunda hayvan türünün adının etikette belirtilmesi zorunludur" ifadeleri yer aldı.
Yine tebliğ kapsamındaki ürünlerin üretiminde farklı hayvan türlerine ait sütlerin veya kremaların karıştırılarak kullanılması durumunda, sütün elde edildiği türlerin adlarının gıdanın adının yanında “inek, koyun, keçi ve manda sütlerinden/kremalarından üretilmiştir” gibi ifadelerle belirtilmesi zorunlu olduğu, ürünlerin etiketinde inek, koyun, keçi ve manda gibi türlere ait görsellere yer verilemeyeceği vurgulandı.
Ürünlerin taşınması, depolanması ve son tüketiciye arz edilmesi sırasında sıcaklığın ise en yüksek 4°C’de olmak zorunda olduğu kaydedildi.
Tebliğle birlikte 12 Nisan 2005 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Tereyağı, Diğer Süt Yağı Esaslı Sürülebilir Ürünler ve Sadeyağ Tebliği yürürlükten kaldırıldı.
Gıda işletmecileri, 1 Eylül 2025'e kadar tebliğin hükümlerine uyum sağlama yükümlülüğünde olacak. Bu tarihten önce etiketlenen veya piyasaya arz edilen gıdalar ise raf ömrü sonuna kadar piyasada bulunabilecek.