Diyarbakır’da yarım asırlık berber geleneği

Diyarbakır’ın tarihi Sur ilçesinde yarım asırlık bir berber dükkânı, üç nesildir ayakta kalarak meslek geleneğini yaşatmaya devam ediyor. Babadan oğula geçen berberlik, hem geçmişin izlerini taşıyor hem de değişen teknolojiye rağmen varlığını sürdürüyor.

50 yıllık miras: babadan oğula berberlik

Esnaf Serhat Cemal, mesleğe henüz 14 yaşındayken babasının yanında başladığını belirterek, berberliğin kendileri için bir geçim kaynağından öte bir miras olduğunu ifade etti.

Cemal, “Burası 50 yıllık bir berber dükkânı. Babamdan bizlere miras kaldı. 14 yaşındaydım, mesleğe babamla başladım. Elim iş tutsun, para kazanayım istedi ve yanında işi öğretti. Babam aynı zamanda ustam oldu,” dedi.

“Baban değilim, ustanım” disiplini

Mesleği öğrenme sürecinde ciddi bir disiplinle yetiştirildiğini vurgulayan Cemal, babasının yaklaşımını şu sözlerle anlattı:“İş yerinde işi ciddiyetle öğren, baban değilim ustanım derdi. Bu sözler mesleğe olan bakış açımı şekillendirdi.”

Eskinin berberliği: ustura, sabun ve emek

Geçmişte berberliğin tamamen el becerisine dayandığını belirten Cemal, teknolojinin olmadığı dönemleri şu şekilde anlattı:“Eskiden bu kadar teknolojik alet yoktu. Ustura ile kesim yapıyorduk. Sıcak su, sabun köpüğü kullanıyorduk. Bayram öncesi özellikle iki gün kala dükkân gece bile açık olurdu, müşteri çok daha fazlaydı.”

Ustura kullanımının meslekte ustalığın simgesi olduğunu belirten Cemal, “Ben mesleğe çıraklıktan başladım. Ustura kullanabildiğimi babam gördükten sonra artık ben de usta oldum,” ifadelerini kullandı.

Teknoloji kolaylaştırdı ama müşteriyi azalttı

Teknolojik gelişmelerin berberlik mesleğini de etkilediğini belirten Cemal, bu değişimin hem avantaj hem dezavantaj getirdiğini belirterek şunları söyledi, “Teknoloji her mesleği olduğu gibi bizim mesleğimizi de etkiledi. İşimizi kolaylaştırdı ama müşterimizi de azalttı. Otomatik saç kesme ve sakal tıraşı aletleri bizim işimizi kolaylaştırıyor.”

Ancak bu cihazların yaygınlaşmasının müşteri sayısını düşürdüğünü vurgulayan Cemal, “Artık bu aletler set halinde satılıyor. İnsanlar evlerinde kendileri tıraş olabiliyor. Bu yüzden eski talep kalmadı, zamanla daha da azalacağını düşünüyoruz,” dedi.

Geleneksel yöntemlerle hizmet vermeye devam ediyor

Tüm değişime rağmen mesleğini babasından öğrendiği yöntemlerle sürdürdüğünü belirten Cemal, dükkânında modern cihazlara yer vermediğini ifade etti:“Ben babamdan kalan yöntemlerle işimi devam ettiriyorum. Dükkânımda otomatik makine yok. Her şey babamın öğrettiği gibi; ustura, tıraş sabunu ve jilet kullanıyorum.”

“Eskiden emek ve beceri ön plandaydı”

Mesleğin geçmişte daha fazla emek ve ustalık gerektirdiğini söyleyen Cemal, sözlerini şöyle tamamladı:“Babamın ustalığında bu işi yapmak emek, beceri ve bilgi isterdi. Şimdi her şey teknolojik.”

Diyarbakır Sur’da yarım asırdır ayakta kalan bu berber dükkânı, değişen zamana rağmen geleneksel mesleklerin hâlâ yaşatılabileceğinin en somut örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.