Diyarbakır’ın Bismil ilçesinden geçen Dicle Nehri, her yıl olduğu gibi bu yıl da binlerce kilometre yol kat eden leyleklere ev sahipliği yapıyor. Nil Vadisi, Etiyopya ve Somali başta olmak üzere Afrika’nın farklı bölgelerinden yola çıkan leylekler, yaklaşık 5 bin kilometrelik zorlu göçün ardından ata yurtlarına ulaşıyor.
Göç yolculuğunda Hatay üzerinden Anadolu’ya giriş yapan leyleklerin bir kısmı Avrupa popülasyonuna katılırken, önemli bir bölümü ise Diyarbakır’a yönelerek yıllardır kullandıkları yuvalarına yerleşiyor. Uzmanlara göre göçte ilk gelenler genellikle erkek leylekler oluyor. Erkek bireyler eski yuvalarını onarıp sahiplenirken, dişiler daha sonra bölgeye ulaşıyor.
Yuva kurma süreci bir ay sürüyor
Kuş gözlemcileri, leyleklerin yuva hazırlıklarının oldukça zahmetli olduğunu belirtiyor. Erkeklerin başlattığı yuva kurma süreci, dişilerin katılımıyla hızlanıyor ve yaklaşık bir ayda tamamlanıyor. Mart ayı başında çiftlerin büyük ölçüde yuvalarına yerleştiği görülürken, Nisan ayında kuluçka dönemi başlıyor. Yaklaşık bir ay süren kuluçkanın ardından Mayıs ayında yavrular dünyaya geliyor ve iki ay boyunca yuvada besleniyor.
Bismil’de yüksek yavru başarısı dikkat çekiyor
Bismil bölgesinin leylekler açısından önemli bir yaşam alanı olduğunu belirten uzmanlar, burada yuva başarısının oldukça yüksek olduğuna dikkat çekiyor. Yuva başına ortalama 5 yavrunun sağlıklı şekilde büyüyerek uçabildiği ifade ediliyor. Bu durum, bölgenin leylekler için güvenli ve besin açısından zengin bir habitat sunduğunu ortaya koyuyor.
Ekosistem için kritik rol oynuyorlar
Leyleklerin yalnızca görsel bir zenginlik olmadığını vurgulayan uzmanlar, bu kuşların besin zincirinde önemli bir rol üstlendiğini belirtiyor. Tarım alanlarında zararlı popülasyonunu dengeleyen leylekler, doğal yaşamın sürdürülebilirliği açısından kritik bir işlev görüyor. İnsanlarla uyum içinde yaşayan bu tür, birçok bölgede korunuyor ve zarar görmüyor.
İklim değişikliği göç alışkanlıklarını etkiliyor
Son yıllarda dikkat çeken bir diğer gelişme ise bazı leyleklerin artık göç etmemesi. Uzmanlara göre iklim değişikliğine bağlı olarak kışların daha ılıman geçmesi ve bölgede yeterli besin bulunması, bazı leyleklerin yıl boyunca Diyarbakır’da kalmasına neden oluyor. Bu durumun önümüzdeki yıllarda daha yaygın hale gelebileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlar, biyolojik çeşitliliğin korunmasının hem doğa hem de tarım açısından büyük önem taşıdığını vurgulayarak, vatandaşların bu konuda daha duyarlı olması gerektiğini ifade ediyor.
