Diyarbakır’da teknoloji ve tüketim alışkanlıklarının değişmesiyle birlikte birçok geleneksel meslek eski hareketliliğini kaybetti. Bu mesleklerden biri olan ayakkabı tamirciliği ise bazı ustaların emeğiyle yaşatılmaya devam ediyor. Kentte yarım asırdır ayakkabı tamiri yapan 65 yaşındaki Enver Dayan da mesleğini ilk günkü bağlılıkla sürdüren ustalardan biri.
Henüz 15 yaşındayken ayakkabı tamircisinin yanında çalışmaya başlayan Dayan, mesleğin inceliklerini ustasının yanında öğrendi. Aradan geçen 50 yılda hem iş yapma biçimleri hem de ayakkabıya bakış değişse de Dayan, dükkânını ve ustasından kalan makinelerini bırakmadı.
Yanlış dikiş, genç ustaya gece yarısına kadar iş yaptırdı
Mesleğe başladığı yıllarda ustaların çıraklara karşı daha disiplinli olduğunu anlatan Dayan, unutamadığı bir anısını da paylaştı.
Dayan, henüz 16 yaşındayken yaptığı bir dikiş hatası nedeniyle hazırladığı ayakkabının yeniden sökülerek baştan yapılmasını istediğini belirterek, o gün yaşadıklarını şöyle anlattı:
“15 yaşlarımda bu dükkâna gelip ustamın yanında işi öğrenmeye başladım. Bana işimin bütün detaylarını ustam öğretti. Bir gün 16 yaşındayken yanlış dikiş attım. Yaptığım bütün işlemleri bozdu ve ayakkabıyı yeniden yaptırdı. Sabah saat 3 gibi ayakkabı tamirini bitirebilmiştim.”
O dönem yaşadığı zorluğun yıllar sonra mesleği öğrenmesinde önemli bir deneyim olduğunu belirten Dayan, ustasının disiplininin kendisine meslek hayatı boyunca yol gösterdiğini ifade etti.
“O zamanlar ustalarımız sertti. Ama şimdi anlıyorum, öyle olmasa belki bu işi 50 yıldır yapacak kadar iyi öğrenemezdim” diyen Dayan, mesleğin sabır ve emek istediğini vurguladı.
Dükkânına karşılık iki tarla teklif edildi
Ayakkabı tamirciliğinin geçmişte bugünkünden çok daha yoğun olduğunu anlatan Dayan, mesleğinin en hareketli dönemlerinde dükkânının ciddi bir değer taşıdığını söyledi.
O yıllarda dükkânına karşılık iki tarla teklif edildiğini belirten Dayan, bu teklifi kabul etmediğini dile getirdi.
Dayan, “Zamanında ayakkabıcıların çok iş yaptığı dönemlerde dükkânıma iki tarla verildi. Satmadım. Şimdi iyi ki de satmadım diyorum” ifadelerini kullandı.
Yeni ayakkabı tercihi tamir işlerini azalttı
Ayakkabı tamirciliğinde eski yoğunluğun kalmadığını belirten Dayan, insanların artık bozulan ayakkabılarını tamir ettirmek yerine yenisini almayı daha fazla tercih ettiğini söyledi.
Geçmişte bir ayakkabının uzun yıllar kullanılması için tamir edildiğini anlatan Dayan, günümüzde ise değişen tüketim alışkanlıklarının mesleği doğrudan etkilediğini ifade etti.
Dayan, işlerinin eskiye oranla azaldığını ancak yıllardır bulunduğu dükkândan kopmadığını belirterek, “Eskisi gibi olmasa da burada zaman geçiriyorum” dedi.
Ustasından kalan makineler yarım asrın izlerini taşıyor
Dayan’ın dükkânında kullandığı eski makineler de meslek hayatının geçmişten bugüne uzanan izlerini taşıyor. Ustasından kalan makineleri yıllardır kullanan Dayan için bu araçların yalnızca birer iş makinesi olmadığı görülüyor.
Mesleğe ilk başladığı yıllardan bu yana aynı işin başında bulunan Dayan, 65 yaşında olmasına rağmen ayakkabı tamirciliğini sürdürüyor.
Yarım asırlık meslek hayatında çok sayıda ayakkabıyı yeniden kullanılabilir hale getiren Dayan’ın dükkânı, Diyarbakır’da giderek azalan geleneksel mesleklerden birinin izlerini taşımaya devam ediyor.
