Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi Organ Nakli Birimi’nde görev yapan uzmanlar, organ nakli sürecine ilişkin merak edilen soruları yanıtladı. Genel Cerrahi Uzmanı Dr. Ünal Beyazıt ile Nefroloji Uzmanı İdris Oruç, organ bağışının hayati önem taşıdığına dikkat çekerek toplumda bu konuda farkındalığın artırılması gerektiğini belirtti.
Organ naklinin, görevini yerine getiremeyen veya işlevini yitiren bir organın yerine sağlıklı bir organın nakledilmesiyle gerçekleştirildiğini belirten Dr. Ünal Beyazıt, nakillerin temel olarak kadavradan ve canlı vericiden olmak üzere iki şekilde yapıldığını ifade etti.
Organ naklinde yasal şartlar belirleyici oluyor
Canlıdan organ naklinde, mevzuat kapsamında belirlenen akrabalık derecelerinin dikkate alındığını belirten Beyazıt, organ bağışçısının sağlıklı ve 18 yaşını tamamlamış olması gerektiğini söyledi.
Kadavradan naklin ise yoğun bakımda takip edilen ve beyin ölümü gerçekleşen hastalardan yapılabildiğini aktaran Beyazıt, beyin ölümünün tıbben geri dönüşü olmayan bir durum olduğunu vurguladı.
Toplumda sıkça sorulan “Trafik kazasında hayatını kaybeden bir kişinin organları kullanılabilir mi?” sorusuna da açıklık getiren Beyazıt, organların kullanılabilmesi için kişinin yoğun bakım koşullarında takip edilmesi ve mekanik ventilatöre bağlı olması gerektiğini belirtti.
Beyazıt, beyin ölümünün tıbben kesinleşmesinin ardından organ bağışı sürecinin gündeme gelebildiğini ifade ederek, olay yerinde hayatını kaybeden kişilerin organlarının nakil amacıyla kullanılamadığını söyledi.
Böbrek ve karaciğer nakli ilk sıralarda
Organ nakillerinde böbrek naklinin en sık gerçekleştirilen solid organ nakli olduğunu belirten Beyazıt, karaciğer naklinin de ikinci sırada yer aldığını ifade etti. Doku nakillerinde ise kornea naklinin sayısal olarak öne çıktığını kaydetti.
Nakil sürecinde kan ve doku uyumu önemli
Nefroloji Uzmanı İdris Oruç ise organ nakli sürecinde alıcı ve verici arasındaki uyumun önemli olduğunu belirtti. Hastaneye başvuran kişilerde öncelikle kan grubu uyumunun değerlendirildiğini söyleyen Oruç, ardından doku grubu uyumlarına bakıldığını ifade etti.
Doku uyumunun fazla olmasının nakil süreci açısından avantaj sağladığını belirten Oruç, ameliyatın yanı sıra nakil sonrası takiplerin de büyük önem taşıdığını vurguladı.
Organ nakli yapılan hastaların düzenli olarak takip edildiğini belirten Oruç, hastaların bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kullandığını ve bu ilaçların olası yan etkilerinin düzenli kontrollerle takip edildiğini söyledi.
Diyarbakır’da yaklaşık 500 hasta kadavra bekliyor
Türkiye’de kadavradan organ nakli sayısının yeterli düzeyde olmadığını belirten Oruç, Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde yaklaşık 500 hastanın kadavradan organ nakli için bekleme listesinde bulunduğunu açıkladı.
Organ bağışında yalnızca kişinin hayattayken verdiği kararın değil, vefat sonrası ailenin onayının da önemli olduğunu belirten Oruç, beyin ölümü gerçekleşen hastalarda ailelerin vereceği kararın organ nakli bekleyen hastalar için yeni bir umut olabileceğini ifade etti.
Uzmanlar, organ bağışı konusunda toplumdaki farkındalığın artırılması gerektiğini belirterek, bir kişinin organ bağışı kararının nakil bekleyen birden fazla hastanın hayatını değiştirebileceğine dikkat çekti.
