Kırgız Cumhuriyeti ile Diyarbakır arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla düzenlenen buluşmada yatırım, üretim, lojistik ve yeni işbirliği olanakları ele alındı.
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası’nın (DTSO) ev sahipliğinde gerçekleştirilen **“Kırgız Cumhuriyeti-Diyarbakır Ticaret ve Yatırım Buluşması”**na Kırgız Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Ruslan Kazakbayev’in yanı sıra Ticaret Müşaviri Akylbek Rakhmanberdi Uulu ile Ticari Temsilciler İbrahim Bodur ve Okan Başaran katıldı.
Heyet, program öncesinde DTSO Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kaya’yı ziyaret ederek karşılıklı yatırım imkanları, yeni işbirliği alanları ve lojistik fırsatlar konusunda görüş alışverişinde bulundu.
DTSO’daki toplantıya Diyarbakır’da faaliyet gösteren çok sayıda firmanın temsilcisi ile Kırgızistan’da işletmeleri bulunan Diyarbakır ve bölgedeki iş insanları da katıldı.
“Diyarbakır geniş bir bölgeye hitap ediyor”
Toplantının açılışında konuşan DTSO Başkanı Mehmet Kaya, Diyarbakır’ın tarihsel birikiminin yanı sıra ticaret ve üretim gücüyle bölgenin önemli merkezlerinden biri olduğunu söyledi.
Diyarbakır’ın 12 bin 500 yıllık geçmişine dikkat çeken Kaya, Çayönü ve Körtik Tepe gibi önemli merkezlerin kentin tarih boyunca tarım ve ticaretteki rolünü ortaya koyduğunu ifade etti.
Diyarbakır’ın bugün de çevre illerden yatırımcı ve tüccarları çeken bir merkez olduğunu belirten Kaya, DTSO’nun Erbil, Süleymaniye ve Duhok’taki ticaret ve sanayi odalarıyla işbirliği anlaşmaları bulunduğunu aktardı.
Kaya, Diyarbakır’ın Irak’ın kuzeyi ve Suriye ile ticarette önemli bir konumda bulunduğunu belirterek, Nusaybin Sınır Kapısı’nın açılmasıyla Suriye ile ekonomik ilişkilerin daha da hareketlenmesini beklediklerini dile getirdi.
Diyarbakır’ın üretim kapasitesine dikkat çekti
Kentte beş organize sanayi bölgesi bulunduğunu belirten Mehmet Kaya, tekstil ve hazır giyim başta olmak üzere makine, demir, tarım, madencilik ve mermer sektörlerinde önemli bir üretim kapasitesine sahip olduklarını söyledi.
Diyarbakır’ın genç ve girişimci nüfusunun kentin ekonomik potansiyelinin önemli unsurlarından biri olduğunu kaydeden Kaya, inşaat sektörünün de kent ekonomisinde geniş bir yer tuttuğunu ifade etti.
DTSO’nun yaklaşık 26 bin üyesi bulunduğunu belirten Kaya, üyelerin önemli bir bölümünün inşaat sektöründe faaliyet gösterdiğini söyledi.
Tarım alanındaki üretim gücüne de değinen Kaya, Diyarbakır’ın Türkiye’nin önde gelen tarımsal üretim merkezlerinden biri olduğunu belirterek coğrafi işaretli ürünler, endemik değerler ve gastronomi alanındaki potansiyele dikkat çekti.
Kaya, özellikle tekstil sektöründe hem Diyarbakır’da hem de Kırgızistan’da yatırım yapan iş insanlarının bulunduğunu belirterek, karşılıklı ziyaretlerin yeni ticari bağlantıların kurulmasına katkı sağlayacağını söyledi.
Büyükelçi Kazakbayev’den yatırım daveti
Kırgız Cumhuriyeti Ankara Büyükelçisi Ruslan Kazakbayev ise Diyarbakır’a heyet olarak ilk kez geldiklerini belirterek, iki gündür Mardin ve Diyarbakır’da çeşitli temaslarda bulunduklarını söyledi.
Türkiye ile Kırgızistan arasındaki ilişkilerin ortak tarih, kültür, dil ve manevi değerlerle güçlendiğini ifade eden Kazakbayev, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın ekonomik alanda da daha ileri taşınabileceğini belirtti.
Kazakbayev, toplantıda Kırgızistan’daki yatırım ortamı ve yatırımcılara sağlanan teşvikler hakkında bilgi verdi. Ülkede katma değer vergisinin yüzde 12, kurumlar ve gelir vergisinin ise yüzde 10 olduğunu belirten Kazakbayev, büyük ölçekli projelerde Bakanlar Kurulu ile yatırım anlaşmaları yapılabildiğini ve 5 ila 10 yıla kadar vergi teşviklerinden yararlanılabildiğini söyledi.
Türkiye’den yatırım çekmek amacıyla özel bir mekanizma oluşturulduğunu belirten Kazakbayev, yatırımcıların taleplerine göre teşvik ve vergi muafiyetlerinin proje bazında değerlendirilebildiğini ifade etti.
“5 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefleniyor”
Kazakbayev, Kırgızistan’ın Avrasya Ekonomik Birliği üyeliğinin Türkiye’deki şirketler açısından geniş bir pazara erişim imkanı sunduğunu belirterek ulaştırma ve lojistik altyapısındaki yatırımlara dikkat çekti.
Çin-Kırgız Cumhuriyeti-Özbekistan Demiryolu Projesi’nin de bölgesel ticaret açısından önemli olduğunu ifade eden Kazakbayev, iki ülke arasındaki ticaret hacmine ilişkin hedefi de açıkladı.
Türkiye ile Kırgızistan arasındaki ticaret hacminin geçen yıl 1,5 milyar dolar seviyesine ulaştığını belirten Kazakbayev, bu rakamın önümüzdeki iki yıl içinde 5 milyar dolara çıkarılmasının hedeflendiğini söyledi.
Diyarbakır’ın yalnızca bölgesel bir pazar olmadığını, aynı zamanda önemli bir üretim merkezi olduğunu vurgulayan Kazakbayev; inşaat, turizm, tekstil, sanayi, enerji, tarım ve hayvancılık sektörlerinde iki taraf arasında işbirliği imkanları bulunduğunu kaydetti.
Kazakbayev, Diyarbakırlı iş insanları ile Kırgızistan’daki bakanlık ve hükümet yetkilileri arasında çevrim içi toplantılar düzenlenebileceğini belirterek doğrudan temasların artırılması çağrısında bulundu.
Büyükelçi Kazakbayev, ziyaretin yalnızca tanışma ve görüş alışverişiyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirterek, “Bugün burada yalnızca tanışmak ve görüş alışverişinde bulunmak için değil, somut işbirlikleri ve yatırım fırsatları konusunda adım atmak için bulunuyoruz” dedi.
Toplantı, iş insanlarının Kırgız heyetine yönelttiği soruların yanıtlanmasının ardından karşılıklı hediye takdimiyle sona erdi.
