Türkiye’de çocukların dijital ortamda karşı karşıya kaldığı risklere karşı kapsamlı bir yasal adım atılıyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, sosyal medya kullanımına ilişkin hazırladığı düzenleme taslağını Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde AK Parti Grubu’na sundu. Sunumda, düzenlemenin gerekçeleri, uygulama süreci ve uluslararası örnekler ayrıntılı şekilde ele alındı.
Mevzuatta değişiklik planı
Hazırlanan taslağa göre, çocukların internet ortamındaki risklerden korunması amacıyla mevcut mevzuatta değişikliğe gidilecek. Bu kapsamda “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun”da düzenleme yapılması planlanıyor.
Taslakta, sosyal ağ sağlayıcılarının çocukların dijital güvenliğini sağlama konusunda daha etkin sorumluluk üstlenmesi gerektiği vurgulandı. Çocukların dijital bağımlılık, siber zorbalık ve zararlı içeriklere maruz kalma riskinin azaltılmasının hem psikolojik hem de sosyal gelişimleri açısından kritik önemde olduğu ifade edildi.
Sosyal medyada 15 yaş sınırı önerisi
Düzenlemenin en dikkat çeken maddesi ise yaş sınırı oldu. Taslağa göre sosyal medya platformlarına erişim yaşı 15 olarak belirlenmek isteniyor. Buna göre 15 yaşını doldurmamış çocukların, ebeveyn izni bulunsa dahi sosyal medya platformlarında hesap açamaması öngörülüyor.
Oyunlar için ise doğrudan bir yasak yerine yaşa uygun derecelendirme sistemi planlanıyor. Böylece çocukların yalnızca gelişim seviyelerine uygun içeriklere erişebilmesi hedefleniyor.
Yaş doğrulama ve ebeveyn denetimi zorunlu olabilir
Taslakta, sosyal ağ sağlayıcılarına etkili yaş doğrulama sistemi kurma zorunluluğu getirilmesi de yer alıyor. Bu sistemlerin teknik detayları ve uygulama esasları çıkarılacak yönetmeliklerle netleştirilecek.
Ayrıca ebeveyn denetim araçlarının platformlarda zorunlu hale getirilmesi planlanıyor. Böylece ailelerin çocuklarının dijital kullanım alışkanlıklarını daha bilinçli şekilde takip edebilmesi amaçlanıyor.
Diyarbakır’daki bilişim uzmanlarından destek
Diyarbakır’da görev yapan bilişim uzmanları, düzenlemeyi yerinde bir adım olarak değerlendirdi. Uzmanlar, 15 yaşın hukuki anlamda reşitlik yaşı olmadığını hatırlatarak, çocukların bu dönemde hem fiziksel hem de psikolojik gelişim sürecinde bulunduğuna dikkat çekti.
Uzman görüşlerinde şu noktalar öne çıktı: Bilişsel gelişimi tamamlanmamış çocukların sosyal medya, kullanmasının kimlik karmaşasına yol açabileceği, Özenti kültürü nedeniyle çocukların gerçek dışı yaşam algısına yönelme riski taşıdığı, Kötü niyetli kişilerin hedefi olma ihtimalinin arttığı, Yaş kontrolü ve denetim mekanizmaları sayesinde çocuklarla doğrudan iletişimin büyük ölçüde sınırlandırılabileceği.
Uzmanlar ayrıca, sosyal medya platformlarının mesajlaşma alanlarında tanımadıkları kişilerle iletişime geçen çocukların ciddi güvenlik riskleriyle karşı karşıya kaldığını belirtti. Yapılacak düzenleme ile çocukların teknolojiyi daha güvenli ve bilinçli kullanmasının hedeflendiği ifade edildi.
Ailelere de çağrıda bulunan bilişim uzmanları, özellikle medya okuryazarlığı eğitimlerinin artırılması gerektiğini vurgulayarak, dijital çağda ebeveyn rehberliğinin her zamankinden daha önemli olduğunun altını çizdi.