Diyarbakır’da yarım asrı aşkın süredir kuyumculuk mesleğini sürdüren 64 yaşındaki zanaatkâr Mehmet Ali Akınsoy, kentin köklü kuyumculuk geleneğini öğretmenlere aktardı. Milli Eğitim Bakanlığı koordinesinde yürütülen Öğretmen Akademileri kapsamında faaliyet gösteren Diyarbakır Öğretmen Akademileri Şehir ve Kültür Akademisi, kültür ve sanat temalı anlamlı bir buluşmaya ev sahipliği yaptı.
Olgunlaşma Enstitülerinin kültürel mirası yaşatma ve geleneksel zanaatları gelecek kuşaklara aktarma misyonu doğrultusunda düzenlenen programda, kuyumcu ustası Akınsoy ile kızı Emine Akınsoy, farklı branşlardan öğretmenlerle bir araya geldi. Buluşmada Diyarbakır kuyumculuğunun tarihsel birikimi, ustalık geleneği ve el emeğine dayalı üretim süreci ele alındı.
Baba mesleği olan kuyumculuğa 8 yaşında başladığını belirten Mehmet Ali Akınsoy, yaklaşık 57 yıldır mesleğini aktif olarak sürdürdüğünü ifade etti. 2010 yılından bu yana öğretmenlik yaptığını dile getiren Akınsoy, bugüne kadar 8-10 öğrenci yetiştirdiğini söyledi. Halen Diyarbakır Olgunlaşma Enstitüsünde görev yaptığını aktaran Akınsoy, bu yıl emekli olacağını belirterek zanaatkâr sayısındaki azalmaya dikkat çekti.
Diyarbakır’da çok sayıda kuyumcu olmasına rağmen gerçek anlamda zanaatkâr sayısının oldukça sınırlı olduğunu vurgulayan Akınsoy, “Kentte binin üzerinde kuyumcu var ama zanaatkâr olarak 10 kişiyi bir araya getiremeyiz. Kuyumculukta kişniş, hasır, telkâri gibi akla gelen tüm teknikleri yapabiliyorum. Günümüzde ise ustalar daha çok tek bir alanda uzmanlaşıyor. Oysa geçmişte her işi bilen zanaatkârlar vardı” dedi.
Kadınların kuyumculuk mesleğinde daha fazla yer alması gerektiğini ancak sosyal nedenlerin bu durumu zorlaştırdığını dile getiren Akınsoy, “Kadın öğrenciler yetiştirdik ancak evlilik ve sosyal baskılar nedeniyle mesleği sürdüremeyenler oluyor. Bu da zanaatın devamlılığı açısından önemli bir sorun” diye konuştu.
Diyarbakır Öğretmen Akademileri Şehir ve Kültür Akademileri Koordinatörü Ferman Salmış ise her hafta farklı bir konu başlığıyla programlar düzenlediklerini belirterek, bu haftaki etkinliğin Diyarbakır’ın kuyumculuk hafızasına odaklandığını söyledi. Salmış, “Ustalarımızdan kişniş takısının tarihi hakkında bilgi aldık, ardından uygulamalı gösterim yapıldı. Amacımız öğretmenlerimizi Diyarbakır’ın kültür, sanat ve zanaat birikimiyle buluşturmak ve bu hafızayı canlı tutmak” ifadelerini kullandı.
Etkinlik, öğretmenlerin geleneksel kuyumculuk tekniklerine dair sorular sorması ve uygulamaları yakından incelemesiyle sona erdi.