Türkiye genelinde dijital bankacılık işlemleri artarken, Diyarbakır’da da mal ve hizmet ödemelerinin IBAN üzerinden yapılması yaygınlaştı. Ancak hukukçular, kolaylık sağlayan bu yöntemin bilinçsiz kullanılması halinde hem vergi hukuku hem de ceza hukuku bakımından risk oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
“Şahsi Hesaplara Ödeme Risklidir”
Diyarbakır’da hukukçular IBAN ile yapılan tahsilatlarda özellikle şahsi hesap kullanımının sorun doğurabileceğini belirterek şunları söyledi: “Bir işletmeden hizmet alınıyorsa ödemenin mutlaka işletmeye ait, vergi kaydı bulunan bir hesaba yapılması gerekir. Şahsi hesaplara gönderilen paralar, ileride kayıt dışı işlem iddialarına veya mali incelemelere konu olabilir.”
Uzmanlara göre bazı işletmelerin kredi kartı komisyon oranlarından kaçınmak ya da fiş-fatura düzenlememek amacıyla IBAN talep ettiği görülüyor. Ancak bu durum, yalnızca satıcıyı değil ödemeyi yapan kişiyi de hukuki süreçlerin içine çekebiliyor.
Açıklama Bölümü Delil Niteliğinde
Hukukçular, IBAN ile yapılan para transferlerinde “açıklama” kısmının doldurulmasının hayati öneme sahip olduğunu vurguluyor. Ödemenin mahiyetini açıkça belirten ifadelerin yazılması — örneğin “araç tamir bedeli”, “kira ödemesi Şubat 2026”, “özel ders ücreti” gibi — olası bir uyuşmazlıkta yazılı delil niteliği taşıyor. Açıklama kısmının boş bırakılması ise ödemenin hangi amaçla yapıldığının ispatını zorlaştırabiliyor.
Suç Gelirleri ve Terörün Finansmanı İncelemesi Riski
Uzmanlar ayrıca para gönderilen hesabın herhangi bir soruşturma kapsamında incelenmesi durumunda, o hesaba para transferi yapan kişilerin de bilgi ve belge sunmak durumunda kalabileceğine dikkat çekiyor. Her ne kadar tek seferlik işlemlerin genellikle suç isnadı için yeterli olmadığı belirtilse de, kaynağı ve niteliği belirsiz hesaplara düzenli para transferi yapılmasının ciddi sonuçlar doğurabileceği ifade ediliyor.
Vergi Mevzuatı Açısından Yaptırım Uyarısı
Vergi hukuku bakımından belgesiz tahsilat işlemlerinin hem alıcı hem gönderici açısından risk taşıdığını belirten hukukçular, kayıt dışı işlemlerin tespiti halinde idari yaptırımların gündeme gelebileceğini aktarıyor.
Vatandaşlara yapılan uyarılar ise şöyle sıralandı: Bilinmeyen IBAN numaralarına para göndermeyin. Ödeme yaptığınız hesabın işletmeye ait ve kayıtlı olduğundan emin olun. Her para transferinde açıklama kısmını mutlaka doldurun. Fiş veya fatura talep etmekten kaçınmayın.
Diyarbakır’daki hukukçular, dijital bankacılığın sunduğu kolaylığın bilinçli kullanılmadığı takdirde mağduriyetlere yol açabileceğini belirterek, özellikle yüksek tutarlı ödemelerde yazılı sözleşme ve resmi belge düzenlenmesinin önemine dikkat çekti.