Yaz aylarında artan sıcaklıklarla birlikte klima kullanımı da yaygınlaşıyor. Ancak uzmanlar, klima sistemlerinin düzenli bakımının yapılmaması durumunda ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Sinan Bodur, yaz mevsiminde daha sık görülen Lejyoner hastalığına dikkat çekti.
Lejyoner Hastalığı Nedir?
Dr. Bodur, Lejyoner hastalığının “Legionella pneumophila” isimli bakterinin neden olduğu, genellikle klima, havalandırma sistemleri, jakuziler ve su tanklarında üreyen ciddi bir enfeksiyon olduğunu belirtti. Bu bakterinin solunum yoluyla vücuda alınması durumunda akciğerlerde pnömoni (zatürre) gelişebildiğini vurguladı.
Hastalığın Kısa Öyküsü
Lejyoner hastalığı ilk olarak 1976 yılında ABD’nin Philadelphia kentinde yapılan Amerikan Lejyonerleri (gaziler) toplantısında ortaya çıktı. Toplantının yapıldığı otelde konaklayan gazilerde zatürre benzeri şikâyetler gelişti. Yapılan incelemeler sonucunda, otelin klima ve banyo tesisatlarında bulunan bir bakterinin bu vakalardan sorumlu olduğu keşfedildi. Hastalık ilk olarak gaziler arasında görüldüğü için “Lejyoner pnömonisi” adı verildi. O tarihten sonra, bu bakterinin özellikle su kaynaklı sistemlerde ve klimalarda hızla çoğalabileceği anlaşıldı.
Kimler Risk Altında?
Lejyoner hastalığına yakalanma riski özellikle ileri yaşta olan, kronik hastalıkları bulunan, bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde yüksektir. KOAH gibi kronik akciğer hastalıkları olanlar, sigara içenler, diyabet veya böbrek hastalığı bulunanlar da risk grubundadır. Kapalı ve klimalı ortamlarda uzun süre kalan kişiler, özellikle merkezi sistem klimaların kullanıldığı alanlarda daha fazla risk taşır.
Belirtiler ve Klinik Seyir
Legionella bakterisinin neden olduğu pnömoniler genellikle atipik pnömoni tablosu ile seyreder. Bu nedenle tipik zatürre bulgularından çok, solunum dışı belirtiler ön plandadır. Yüksek ateş, titreme, şiddetli baş ağrısı, kas ve eklem ağrıları, halsizlik, mide bulantısı, ishal ve zihinsel bulanıklık (konfüzyon) sık görülen belirtiler arasındadır. Öksürük ve nefes darlığı genellikle daha sonra ortaya çıkar. Bu durum, hastalığın erken dönemde grip veya viral enfeksiyonlarla karıştırılmasına yol açabilir.
Klima Bakımı Hayati Önemde
Dr. Bodur, özellikle merkezi klima sistemlerinde su tanklarının ve filtrelerin düzenli temizlenmemesi halinde bakterinin kolayca çoğaldığını belirterek şunları söyledi:
“Yoğun sıcaklar nedeniyle insanlar günün büyük bölümünü klimalı ortamlarda geçiriyor. Ancak bakımı yapılmamış, filtreleri kirli olan klimalar ciddi bir sağlık tehdidine dönüşebilir. Lejyoner hastalığı, zatürreye benzer belirtilerle ortaya çıkar ve bazı durumlarda hayatı tehdit edebilir.”
“Klima Değil, Bakımsız Klima Hasta Eder”
Dr. Bodur, sözlerini şu uyarıyla tamamladı:“Klimalar düzenli olarak temizlenmeli, filtreleri değiştirilmeli ve özellikle merkezi sistemlerde su tankları dezenfekte edilmelidir. Sağlığımız için bakımı yapılmamış klimalardan uzak duralım.”