TBMM’de “Terörsüz Türkiye” hedefi doğrultusunda kurulan komisyonun hazırladığı taslak rapor tamamlandı. Komisyonun ortak metninde, hukukun üstünlüğü ve kamu vicdanının esas alınması gerektiği vurgulanırken, yargı kararlarına tam uyumdan yerel yönetimlere, ifade özgürlüğünden infaz sistemine kadar birçok başlıkta kapsamlı öneriler yer aldı.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, raporu “Af mahiyetinde algı üretmekten uzak, hukuku ve kamu vicdanını merkeze alan bir çalışma” olarak nitelendirdi. Kurtulmuş, raporun ortaya koyduğu çerçevenin yeni bir anayasa ihtiyacını da gündeme getirdiğini ifade etti.
AİHM ve AYM Kararlarına Eksiksiz Uyum
Taslak raporda, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ile Anayasa Mahkemesi kararlarına eksiksiz uyulmasını sağlayacak mekanizmaların güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Yargı süreçlerinde tutuksuz yargılamanın esas alınmasına özen gösterilmesi ve temel hak ve özgürlüklerin önündeki engellerin kaldırılması gerektiği belirtildi.
“İnfaz Adaleti” ve Umut Hakkı Vurgusu
Raporda, kamuoyunda “umut hakkı” olarak bilinen tartışmaya doğrudan isim verilmeden değinildi. İnfaz mevzuatının gözden geçirilmesi, infaz adaletini esas alan yeni düzenlemelerin yapılması gerektiği ifade edildi. Bu çerçevede, AİHM ve AYM içtihatlarının esas alınması önerildi.
Kayyum Uygulamasına Son Verilmesi Önerisi
Uzun süredir kamuoyunda tartışılan kayyum uygulamasına da raporda yer verildi. Belediye başkanlarının görevden alınması durumunda, yönetimin kayyum yerine Belediye Meclisi tarafından yapılacak seçimle belirlenmesi önerildi.
İfade ve Basın Özgürlüğü
Taslak raporda, ifade özgürlüğü kapsamındaki düşünce ve eylemlerin terör suçu olarak değerlendirilmemesi gerektiği açıkça vurgulandı. Basın özgürlüğünü sınırlayan yasal düzenlemelerin yeniden ele alınması gerektiği belirtilirken, hakaret ve tehdit içermeyen her düşüncenin serbestçe ifade edilebildiği bir siyasal ortamın gerekliliğine dikkat çekildi.
Silah Bırakma ve Yasal Çerçeve
Raporda, sürecin en kritik aşamasının PKK’nın tüm unsurlarıyla silah bıraktığının devletin güvenlik birimlerince teyit edilmesi olduğu ifade edildi. Bu sürecin devlet kurumları arasında eşgüdümle yürütülmesi gerektiği belirtildi. Ayrıca, silah ve şiddeti reddedenlerin topluma kazandırılmasını amaçlayan, geçici ve hedef odaklı özel bir yasal düzenlemeye ihtiyaç olduğu kaydedildi. Af algısı oluşturulmaması gerektiğinin altı çizildi.
Siyasi ve Hukuki Reform Çağrısı
Taslak raporda; yeni bir Siyasi Partiler Kanunu ve Seçim Kanunu hazırlanması, Siyasi Etik Kanunu’nun hayata geçirilmesi, toplumsal bütünleşmeyi güçlendirecek ekonomik ve sosyal politikaların önceliklendirilmesi gerektiği vurgulandı. Bölgeye yönelik yatırımların artırılarak sürdürülmesi de öneriler arasında yer aldı.
Komisyonun hazırladığı taslak raporun, önümüzdeki süreçte TBMM gündeminde kapsamlı tartışmalara yol açması bekleniyor.