Lise ve üniversite tercihlerinde yalnızca puan ve başarı sıralamasına göre karar verme dönemi geride kalıyor. Öğrenciler ve veliler, tercih etmeyi düşündükleri meslek alanları ve üniversite bölümleri hakkında mezuniyet sonrası iş hayatına ilişkin önemli göstergelere artık doğrudan ulaşabilecek.
Yaklaşık 1 milyon öğrencinin LGS, yaklaşık 2,5 milyon adayın ise YKS sürecinde olduğu tercih döneminde, veriye dayalı kariyer rehberliğini daha geniş kitlelere ulaştırmak amacıyla Danışman Bilgi Sistemi (DABİS) İŞKUR Mobil uygulamasına taşındı.
Tercih öncesi iş gücü piyasası verileri incelenebilecek
DABİS üzerinden öğrenciler, veliler ve mezunlar; mesleki alanlar ile ön lisans ve lisans programlarına ilişkin çeşitli iş gücü piyasası göstergelerini karşılaştırmalı olarak inceleyebilecek.
Sistem, “Bu bölümü kazanabilir miyim?” sorusunun yanı sıra, “Bu alandan mezun olduktan sonra nasıl bir çalışma hayatı beni bekliyor?” sorusuna da geçmiş dönem verileri üzerinden yanıt aramaya yardımcı oluyor.
DABİS’te mesleki alanlar için 14, üniversite bölümleri için ise 15 farklı gösterge yer alıyor. Kullanıcılar bu göstergeler aracılığıyla;
Mezunların iş bulma sürelerini,
İstihdam oranlarını,
Ücret dağılımlarını,
Mezunların ortalama kaç farklı iş yerinde çalıştığını,
Girişimcilik oranlarını,
Girişimlerin faaliyet sürelerini,
Akademik çalışma oranlarını,
Mezunların çalıştığı sektörleri
inceleyebiliyor.
Mezunların işe geçiş süresi de görülebiliyor
Sistemin dikkat çeken özelliklerinden biri de mezunların ilk işlerine ne kadar sürede ulaştığına ilişkin veriler sunması.
DABİS’te mezuniyet öncesinde işe başlayanlarla, mezuniyetin ardından ilk 6 ay içinde, 6 ila 12 ay arasında veya daha uzun sürede iş bulan mezunlara ilişkin veriler ayrı başlıklar altında değerlendiriliyor.
Bu sayede öğrenciler, tercih etmeyi düşündükleri meslek alanı ya da üniversite bölümünden mezun olanların çalışma hayatına geçiş sürecini daha somut veriler üzerinden karşılaştırabiliyor.
Üniversiteler ve bölümler karşılaştırılabilecek
Yükseköğretim mezunlarına ilişkin veriler üniversite ve bölüm bazında sunuluyor. Sistem üzerinden mezunların yalnızca istihdam durumu değil, çalışma hayatındaki devamlılıkları ve mesleki hareketlilikleri de görülebiliyor.
Mezunların kariyerleri boyunca kaç farklı iş yerinde çalıştığı, bir işte ortalama ne kadar süre kaldığı, iş değişiklikleri arasındaki süre ve çalışılan sektörler de DABİS üzerinden incelenebiliyor.
Bunun yanı sıra mezunların kendi işlerini kurma oranları ve kurulan girişimlerin ne kadar süre faaliyet gösterdiğine ilişkin veriler de sistemde yer alıyor.
Veriler geçmiş dönem mezunlarının sonuçlarına dayanıyor
DABİS'te yer alan göstergeler; eğitim, sosyal güvenlik ve istihdam verilerinin anonimleştirilerek analiz edilmesiyle oluşturuluyor. Sistemdeki veriler, geçmiş yıllarda mezun olan kişilerin eğitimden çalışma hayatına geçiş süreçlerine ilişkin toplulaştırılmış sonuçları ortaya koyuyor.
Bu nedenle sistem, herhangi bir bölüm veya meslek için kesin iş bulma ya da belirli bir ücret garantisi sunmuyor. Ekonomik şartlar, kişinin yetkinlikleri, yabancı dil bilgisi, iş deneyimi, yaşadığı bölge ve bireysel tercihler gibi birçok faktörün kariyer sürecini etkileyebileceği belirtiliyor.
DABİS'e nasıl erişilecek?
DABİS'ten yararlanmak isteyen öğrenci ve velilerin öncelikle Android veya iOS işletim sistemine sahip cihazlarına İŞKUR Mobil uygulamasını indirmesi gerekiyor.
Uygulamada profil oluşturulmasının ardından Danışman Bilgi Sistemi bölümüne girilerek, mesleki alanlar için “Ortaöğretim”, üniversite bölümleri için ise “Yükseköğretim” sekmesinin seçilmesiyle sisteme erişim sağlanabiliyor.
2020 yılından bu yana uygulanan DABİS, 2025 yılının Temmuz ayında İŞKUR'a devredildi. Sistem, 81 ilde görev yapan İŞKUR İş ve Meslek Danışmanları ile Milli Eğitim Bakanlığına bağlı rehber öğretmenler tarafından kullanılmaya devam ederken, İŞKUR Mobil uygulamasıyla birlikte öğrenciler, veliler ve mezunlar da verilere doğrudan ulaşabilecek.
Yeni uygulamayla tercih döneminde gençlerin eğitim ve kariyer kararlarını yalnızca puan ve sıralama üzerinden değil, mezuniyet sonrası iş gücü piyasasına ilişkin göstergeleri de dikkate alarak vermeleri hedefleniyor.