Üzüm çeşitliliğiyle öne çıkan Diyarbakır’ın Çermik ilçesinde bağ bozumu hareketliliği başladı. İlçeye bağlı Sinek Mahallesi’nde yaşayan aileler, sonbaharın bereketini geleneksel üretimle değerlendirerek kış aylarında tüketilecek pestil ve cevizli sucuk hazırlıyor.
Nurullah ve Zeynep Güven çifti de akrabalarıyla bir araya gelerek bağ bozumu çalışmalarına başladı. Günler öncesinden başlayan hazırlıkların ardından toplanan üzümler yıkanıyor, çuvallara dolduruluyor ve ayakla ezilerek suyu çıkarılıyor. Elde edilen üzüm şiresi, süzgeçlerden geçirilerek sap, çekirdek ve diğer kalıntılardan arındırılıyor.
Saatler süren emek pestile dönüşüyor
Süzülen üzüm şiresi, gün doğmadan büyük kazanlara alınarak saatler boyunca kaynatılıyor. Kıvamı koyulaşan şire, un gibi malzemelerle hazırlanan karışımla bulamaç haline getiriliyor. Ardından kovalarla bezlerin üzerine taşınan karışım, kadınlar tarafından ince bir tabaka halinde seriliyor.
Güneş altında kurumaya bırakılan bulamaç, kuruduktan sonra bezlerden ayrılarak pestil halini alıyor. Hazırlanan pestiller kalıplar halinde düzenlenerek çömlek küplerde veya serin ortamlarda kış boyunca tüketilmek üzere muhafaza ediliyor. Aynı üretim sürecinde cevizli sucuk hazırlıkları da yapılıyor.
“Atalarımızdan kalan geleneği sürdüreceğiz”
Pestil ve cevizli sucuk hazırladıklarını belirten Zeynep Güven, üretim sürecinin devam ettiğini ifade ederek, “Şireleri pişirme zamanındayız. Üzümleri topladık. Belirli aşamalardan geçirdik, bezlere serdik. Eşe dosta sunacağız” dedi.
Nurullah Güven ise pestil yapımının aileleri bir araya getiren köklü bir gelenek olduğunu belirterek, “Atalarımızdan kalan bir gelenek. Her yıl pestil yapıyoruz. Ömrümüz devam ettiği sürece bu geleneği sürdüreceğiz” diye konuştu.
Abdulkerim Çınar da pestilin geçmişten bugüne taşınan bir üretim kültürü olduğunu vurgulayarak, büyüklerinin yaz aylarında hazırladığı ürünleri kış mevsiminde tükettiğini, kendilerinin de aynı geleneği devam ettirdiğini söyledi.
Bağ bozumu aralık ayına kadar sürebilir
Çermik’te üzüm hasadı ve pestil hazırlıkları, hava koşullarına bağlı olarak devam ediyor. Bağ bozumu çalışmalarının aralık ayına kadar sürmesi beklenirken, ilçede geleneksel yöntemlerle hazırlanan ürünler hem kış sofraları için değerlendiriliyor hem de bölgenin yerel kültürünün yaşatılmasına katkı sağlıyor.
