Diyarbakır’ın Sur ilçesinde uzun süredir kullanılmadığı için yıpranan mahalle tandırı, kadınların imece usulüyle gerçekleştirdiği onarımın ardından yeniden hizmete girdi. Kışlık ekmek ve çörek hazırlıklarına başlayan kadınlar, komşuluk ve dayanışma kültürünün simgesi olan tandırın hikâyesini yabancı turist bir çiftle de paylaştı.
Diyarbakır’ın Sur ilçesinde geçmişten günümüze uzanan ortak tandır geleneği, mahalleli kadınların çabasıyla yeniden canlandı. Uzun süredir kullanılmadığı için bakımsız kalan tandır, kadınların el birliğiyle onarılmasının ardından yeniden yakıldı. Mahalle sakinleri, bir yandan kışlık ekmek ve çörek hazırlıklarını sürdürürken diğer yandan unutulmaya yüz tutan geleneklerini yaşatmaya başladı.
Kadınlar tandırı imece usulüyle onardı
Geçmişte mahalle yaşamının önemli bir parçası olan ortak tandırlar, yalnızca ekmek pişirilen yerler değil, aynı zamanda komşuların buluştuğu ve dayanışmanın güçlendiği alanlar olarak biliniyordu. Kadınların hamurlarını birlikte hazırladığı, ekmeklerini aynı ocakta pişirdiği tandırlar, mahalle kültürünün kuşaktan kuşağa aktarılmasında önemli bir rol üstleniyordu.
Ancak yaşam alışkanlıklarının değişmesi, apartman hayatının yaygınlaşması ve doğalgaz kullanımının artmasıyla bu geleneksel ocakların bir bölümü zamanla kullanılmaz hale geldi.
Sur’da bulunan mahalle tandırını yeniden kullanmak isteyen kadınlar, bir araya gelerek onarım çalışması başlattı. İmece usulüyle yürütülen çalışmalarda tandırın yıpranan kısımları elden geçirildi. Ocağın iç yüzeyi ise geleneksel yöntemlerden yararlanılarak toprak ve saman karışımıyla sıvandı.
Yapılan çalışmaların ardından yeniden kullanılabilir hale gelen tandır, uzun bir aradan sonra tekrar yakıldı.
Kışlık ekmek ve çörek mesaisi başladı
Tandırın yeniden kullanılmaya başlanmasıyla mahallede kışlık hazırlıklar da hız kazandı. Odun ateşinde ekmek ve çörek pişiren kadınlar, geleneksel yöntemleri sürdürürken ortak çalışma kültürünü de canlı tutuyor.
Hamurun hazırlanmasından ekmeklerin pişirilmesine kadar pek çok işin birlikte yapıldığı tandır başında kadınlar, günlük yaşamın yoğunluğu içinde bir araya gelme fırsatı buluyor. Birlikte üretmenin ve paylaşmanın ön plana çıktığı bu buluşmalar, komşuluk ilişkilerinin devam etmesine de katkı sağlıyor.
Uzun süre kullanılmayan tandırın yeniden ateşle buluşması, mahallede geçmişten kalan bir alışkanlığın ötesinde, ortak yaşam kültürünün de yeniden canlanmasını sağladı.
Tandırın hikâyesini yabancı turistlere anlattılar
Sur’daki mahalle tandırını ziyaret eden yabancı turist bir çift, kadınlarla sohbet ederek geleneksel ocağın geçmişi hakkında bilgi aldı.
Mahalleli kadınlar, tandırın geçmişte nasıl kullanıldığını, kadınların burada nasıl bir araya geldiğini ve ortak ekmek pişirme geleneğinin mahalle yaşamındaki yerini ziyaretçilere anlattı. Ayrıca uzun süre bakımsız kalan ocağı kendi imkânlarıyla onardıklarını ve yeniden ekmek pişirmeye başladıklarını paylaştı.
Ziyaret sırasında tandırın yalnızca yemek hazırlanan bir alan olmadığı, aynı zamanda komşuluk ilişkilerini güçlendiren bir buluşma noktası olduğu da aktarıldı.
Kadınların geleneklerini yabancı ziyaretçilerle paylaşması, Sur’un kültürel mirasının günlük yaşam içindeki izlerini de ortaya koydu.
Ortak tandırlar geçmişle bugün arasında köprü kuruyor
Diyarbakır’ın geleneksel mahalle yaşamında önemli bir yere sahip olan ortak tandırlar, birlikte üretmenin, paylaşmanın ve dayanışmanın sembolleri arasında bulunuyor. Günümüzde kullanımı azalan bu ocakların yeniden işlerlik kazanması, yerel kültürün korunması açısından önem taşıyor.
Sur’da kadınların imece usulüyle onarıp yeniden kullanmaya başladığı tandır, bugün kışlık hazırlıkların yapıldığı bir ocak olmanın yanı sıra mahalle sakinlerini bir araya getiren bir buluşma alanı olarak da öne çıkıyor.
Kadınların ortak çabasıyla yeniden yakılan tandırda yükselen duman, geçmişten miras kalan bir geleneğin dayanışmayla yaşatılmaya devam ettiğini gösteriyor.
