Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde yer alan ve insanlık tarihinin yerleşik hayata geçiş sürecini gösteren Çayönü Tepesi’nde kazılar devam ediyor. 1964’ten bu yana süren arkeolojik çalışmalar, bu yıl da önemli bulgularla devam ediyor.
Kazı alanında, yaklaşık 5 bin yıl önce meydana geldiği belirlenen bir deprem sırasında yıkılan kerpiç bir yapı gün yüzüne çıkarıldı. Çanakkale Uygulamalı Bilimler Fakültesi Müzecilik Bölümü Öğretim Üyesi ve kazı başkanı Doç. Dr. Savaş Sarıaltun, yapı hakkında yaptığı açıklamada, “Kerpiç duvarın 12-13 sırası kuzeye doğru blok halinde devrilmiş. Uzunluğu 5 metre 20 santim, genişliği 1 metre 25 santim. Bu düşüş şekli, yapının deprem sırasında yıkıldığını gösteriyor” dedi.
Sarıaltun, yapının yaşam alanı kullanılmadıktan sonra depremle yıkıldığını belirterek, “Mekan terk edildikten sonra doğal süreçlerle oluşmuş bir yıkım var. Yapının içerisindeki kırmızı kerpiçler bölgedeki topraktan elde edilmiş ve yanma izi bulunmuyor” diye ekledi.
Kazılarda ayrıca, yapı ve çevresinde dönemi temsil eden çanak çömlekler ve diğer arkeolojik malzemeler bulundu. Bu buluntular, yerleşimin kronolojisi ve kullanım alanları hakkında önemli bilgiler sunuyor. Sarıaltun, bulguların doğal afetlerin Neolitik ve İlk Tunç Çağı yerleşimleri üzerindeki etkilerini ortaya koyduğunu vurguladı.
Çayönü Tepesi, Diyarbakır’ın Ergani ilçesi sınırlarında, Ergani Ovası’nın kuzeyinde yer alıyor ve yaklaşık 12 bin yıl önce iskan edilmiş. Yerleşim, sadece Anadolu’nun değil, Yakındoğu ve Levant bölgesinin de Neolitik dönem kültür tarihini en iyi yansıtan merkezlerden biri olarak dünya kültür tarihi açısından büyük önem taşıyor.
Bu keşif, bölgedeki doğal afetlerin tarih boyunca yerleşim alanlarını nasıl etkilediğine dair yeni bir bakış açısı sunuyor ve Diyarbakır’da yaklaşık 5 bin yıl önce yaşanmış depremin izlerini bilim dünyasına kazandırıyor.
KAYNAK: İHA