Diyarbakır’da üniversite mezunlarının iş hayatındaki konumu, son yıllarda dikkat çekici bir dönüşüm yaşıyor. Kentte yükseköğrenim görmüş binlerce genç, mezun oldukları bölümlerle ilgisi olmayan alanlarda çalışmak zorunda kalıyor. Bu durum hem bireysel hayal kırıklıklarına hem de nitelikli iş gücünün etkin kullanılamamasına yol açıyor.
Özellikle sosyal bilimler, eğitim ve bazı mühendislik alanlarından mezun olanlar, kendi mesleklerinde istihdam imkânı bulmakta zorlanıyor. Kamu alımlarının sınırlı olması ve uzun süren sınav süreçleri, mezunları özel sektöre yönlendiriyor. Ancak özel sektörde de çoğu zaman düşük ücretli, güvencesiz ve mezuniyetle örtüşmeyen işler öne çıkıyor.
Kentte yaygınlaşan diploma–iş uyumsuzluğu, mezunların kariyer planlarını da etkiliyor. Birçok üniversite mezunu, geçimini sağlayabilmek için satış, çağrı merkezi, hizmet sektörü ya da geçici işlerde çalışmayı tercih ediyor. Bu tablo, üniversite eğitiminin istihdama dönüşme oranının sorgulanmasına neden oluyor.
Öte yandan Diyarbakır’da iş bulma umudunu yitiren mezunların önemli bir kısmı, büyükşehirlere ya da yurt dışına göç etmeyi seçenek olarak görüyor. Göç eğilimi, kentteki nitelikli insan kaynağının azalmasına ve beyin göçünün artmasına yol açıyor.
Uzmanlar, üniversite mezunlarının kendi alanlarında istihdam edilebilmesi için yerel ekonominin güçlendirilmesi, özel sektörde nitelikli istihdamın teşvik edilmesi ve eğitim programlarının bölgenin ihtiyaçlarına göre güncellenmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Aksi halde diploma–iş uyumsuzluğunun Diyarbakır’da kronik bir sorun haline gelmesinden endişe ediliyor.