Cumhuriyet’in ilk yıllarında Diyarbakır’a bağlı büyük bir köy statüsünde olan Çınar, 23 Haziran 1937 tarihinde çıkarılan 3223 sayılı kanunla ilçe statüsüne kavuşarak bağımsız bir yerleşim yeri haline geldi. Tarihi boyunca farklı isimlerle anılan Çınar, önce "Melkis" olarak bilinirken, ilçe olmadan önceki dönemde ise "Akpınar" veya "Hanakpınar" adlarıyla kayıtlarda yer aldı. İlçenin bugünkü yerleşim alanı, Hanakpınar Mahallesi’nin yakınlarına taşınmasıyla şekillendi.
Zerzevan Kalesi Çınar’ın tarihine ışık tutuyor
Çınar ilçesinin en dikkat çeken tarihi yapılarından biri olan Zerzevan Kalesi, hem yerli hem de yabancı turistlerin ilgisini çeken bir tarihi miras olarak öne çıkıyor. Diyarbakır-Mardin Karayolu üzerinde, Demirölçek Mahallesi’nin yaklaşık 1,5 kilometre güneyinde bulunan kale, çevredeki en yüksek tepe üzerinde stratejik bir konuma sahip.
Bir zamanlar 70 metreye ulaşan surlarla çevrili olan Zerzevan Kalesi’nden günümüze, surların ve konutların yıkılmış duvarları kaldı. Mimari yapısı ve stratejik konumuyla Silifke’deki Uzuncaburç yerleşimine benzetilen kalede, yaşayanların su ihtiyacını karşılayan ve Diyarbakır-Mardin Karayolu kenarındaki dereye inen yeraltı tüneli ise günümüzde kapanmış durumda.
Mimari özellikleri ve tarihi detaylar
Kalenin ve surların taş işçiliği dikkat çekici detaylar barındırıyor. Duvarlarda kullanılan taşların boyutları genellikle 2 metre uzunluğunda ve yarım metre genişliğinde dikdörtgen bloklardan oluşuyor. Zerzevan Kalesi’nin bu özellikleri, dönemin mimari tekniklerini anlamak açısından da önemli bir veri sunuyor.
Çınar ve Zerzevan Kalesi’nin turizm potansiyeli
Zerzevan Kalesi, hem Roma dönemine ait tarihi kalıntılar hem de bölgenin geçmişine ışık tutan arkeolojik detaylarla, Çınar’ın turizm potansiyelini artıran unsurlar arasında yer alıyor. Çevresindeki doğal güzellikler ve tarihi atmosfer, Çınar’ı Diyarbakır ve Mardin arasında önemli bir durak noktası haline getiriyor.
Tarih ve doğanın iç içe geçtiği bu ilçe, Cumhuriyet dönemindeki dönüşümüyle birlikte, kültürel mirası ve tarihi yapılarıyla ziyaretçilerini ağırlamaya devam ediyor.