Diyarbakır'ın köklü mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan burma kadayıf, 136 yıllık geçmişiyle kentin geleneksel lezzetleri arasında yer alıyor. 1890 yılında başladığı ifade edilen üretim serüveni, kuşaklar boyunca aktarılan ustalıkla günümüze kadar taşındı.
Geçmişten bugüne değişen üretim teknikleri ve çeşitleriyle dikkat çeken Diyarbakır kadayıfı, ilk dönemlerde daha çok yuvarlak biçimde hazırlanıyordu. Zaman içerisinde düz kadayıf ve burma kadayıfın yanı sıra parmak kadayıf da üretim çeşitleri arasına katıldı.
Büyük tepsilerde peynirli kadayıf geleneği
Diyarbakır'da 1970'li yıllar ve öncesinde kadayıf kültürünün önemli parçalarından biri de taze peynirle hazırlanan büyük tepsi kadayıflarıydı. Küçük porsiyonlarda sunulan künefeden farklı olarak geniş tepsilerde hazırlanan peynirli kadayıf, dönemin tatlı geleneğinde kendine özgü bir yer edindi.
Cevizli kadayıftan fıstıklı çeşitlere
Kadayıfın iç malzemesi de yıllar içerisinde değişim gösterdi. Geçmişte ceviz, kolay temin edilebilmesi nedeniyle üretimde ağırlıklı olarak kullanılırken, ilerleyen yıllarda Antep fıstıklı çeşitler de yaygınlaştı. Böylece geleneksel cevizli kadayıfın yanında fıstıklı seçenekler de tüketicilerin beğenisine sunuldu.
Kadayıfçılar Sur dışına yayıldı
Diyarbakır'da geçmişte ticari hayatın önemli bölümü Sur içindeki tarihi yerleşim alanında yoğunlaşıyordu. Kadayıf üretimi yapan işletmeler de ağırlıklı olarak bu bölgede faaliyet gösteriyordu.
Şehrin özellikle son yarım asırda büyümesi, nüfusun artması ve yerleşimin surların dışına taşınmasıyla birlikte kadayıfçılar da farklı semtlerde hizmet vermeye başladı. Mardinkapı, Dağkapı ve Gazi Caddesi çevresinde faaliyet gösteren işletmeler, zamanla kentin diğer bölgelerinde de şubeler açtı.
İşletme sayısındaki artış, Diyarbakır kadayıfının daha geniş kesimlere ulaşmasını sağladı. Kentten farklı şehirlere göç eden Diyarbakırlıların da bu lezzetin tanıtılmasına katkı sunmasıyla burma kadayıfın ünü Türkiye sınırlarını aşarak yurt dışına kadar yayıldı.
Diyarbakır'ın lezzet mirası yaşatılıyor
Geleneksel üretim yöntemleriyle hazırlanan ve kentin gastronomi kimliğiyle özdeşleşen Diyarbakır burma kadayıfı, geçmişten bugüne uzanan hikâyesini sürdürüyor. Cevizli ve fıstıklı çeşitleriyle sofralardaki yerini koruyan bu geleneksel tat, Diyarbakır'ın kültürel ve gastronomik mirasının önemli temsilcileri arasında bulunuyor.
