Diyarbakır’da düzenlenen ISEPA’26 sempozyumunda bölgesel eşitsizlikler, dijital dönüşüm ve sanayinin geleceği ele alındı. DTSO Başkanı Mehmet Kaya, yatırımların bölgeler arasında daha dengeli dağılması gerektiğini vurguladı.
Diyarbakır’da iş dünyası ile akademi temsilcilerini buluşturan 9. Uluslararası Ekonomi, Siyaset ve Yönetim Sempozyumu (ISEPA’26), bölgesel kalkınma ve Türkiye ekonomisinin geleceğine ilişkin önemli değerlendirmelere sahne oldu. Sempozyumda, yatırım teşviklerinin etkinliği, dijitalleşme, sanayide teknolojik dönüşüm ve komşu ülkelerle ticaretin geliştirilmesi gündeme geldi.
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO), Dicle Üniversitesi, Diyarbakır Ticaret Borsası, Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi, DOGÜNSİFED ve Ekonomi Gazetesi iş birliğiyle düzenlenen programda, ekonomik gelişmenin önündeki sorunlar ve yeni fırsatlar değerlendirildi.
Kaya: Bölgesel eşitsizlikler azaltılmalı
Sempozyumda konuşan DTSO Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kaya, dijitalleşme ve yapay zekânın üretimden ticarete kadar pek çok alanı dönüştürdüğüne dikkat çekti. Türkiye’nin ekonomik rekabet gücünü artırabilmesi için güvenlik, dış ticaret ve kalkınma politikalarını birlikte ele alması gerektiğini belirten Kaya, devam eden çözüm sürecinin toplumsal barışın yanında ekonomik gelişim açısından da önem taşıdığını ifade etti.
Bölgesel yatırım dağılımına ilişkin verileri paylaşan Kaya, son 24 yıllık teşvik uygulamalarında birinci ve ikinci gelişmişlik bölgelerinin yatırımlardan yüzde 61 pay aldığını, beşinci ve altıncı bölgelerdeki 29 ilin payının ise yüzde 10 seviyesinde kaldığını söyledi.
Kaya, bölgenin eğitim, yaşam kalitesi ve ulaşılabilirlik alanlarındaki eksikliklerinin giderilmesi için kamu yatırımlarının artırılması gerektiğini vurguladı. Yatırım teşviklerinin tek başına yeterli olmayacağını belirten Kaya, güçlü altyapı, öngörülebilir bir yatırım ortamı ve hukuka duyulan güvenin ekonomik kalkınmada belirleyici olduğunu kaydetti.
Irak pazarı için rekabet uyarısı
Türkiye’nin Irak’ın ithalatındaki konumuna da değinen Kaya, 2015 yılında ilk sırada bulunan Türkiye’nin 2025 itibarıyla üçüncü sıraya gerilediğini belirtti. Komşu ülkelerle ticari ilişkilerin geliştirilmesinin hem bölge ekonomisi hem de Türkiye’nin uluslararası rekabet gücü açısından önemli olduğunu dile getirdi.
Kaya, dijital dönüşümün sunduğu fırsatların değerlendirilmesi ve bölgeler arasındaki gelişmişlik farklarının azaltılması için ekonomi politikalarının yeniden ele alınması gerektiğini ifade etti.
Tarım ve sanayide dijital dönüşüm vurgusu
Diyarbakır Ticaret Borsası Meclis Başkanı Ahmet Ay, tarımsal üretimden depolamaya ve pazarlamaya kadar dijital teknolojilerin yaygınlaştırılmasının verimliliği artıracağını söyledi. Ay, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin dijital dönüşüm süreçlerinde desteklenmesi ve üniversitelerle iş dünyası arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Diyarbakır OSB Başkanı Mustafa Fidan ise sanayinin geleceği açısından teknolojik yenilenme, enerji verimliliği ve nitelikli iş gücünün önemine dikkat çekti. Organize sanayi bölgesindeki işletmelerde yaklaşık 23 bin kişinin istihdam edildiğini aktaran Fidan, üretim kapasitesini artıran, çevreye duyarlı ve uluslararası pazarlarda rekabet edebilen bir sanayi yapısını hedeflediklerini kaydetti.
Fidan ayrıca sanayicilerin finansmana erişiminin kolaylaştırılması, enerji maliyetlerinin düşürülmesi ve KOBİ’lerin teknolojik yatırımlarının desteklenmesi çağrısında bulundu.
Türkiye teknoloji üreten ülke olmalı
DOGÜNSİFED Başkanı Devrim Türk de küresel ekonomide teknolojik gelişmelerin ve jeopolitik gerilimlerin rekabet koşullarını değiştirdiğini belirtti. Türkiye’nin Orta Doğu’daki fırsatları değerlendirirken Avrupa Birliği ile ekonomik ilişkilerini de güçlendirmesi gerektiğini ifade eden Türk, Avrupa’nın yeni sanayi politikalarının Türkiye açısından önem taşıdığını söyledi.
Ekonomik kalkınmada hukukun üstünlüğü, liyakat, şeffaflık ve güçlü kurumların belirleyici olduğunu vurgulayan Türk, Türkiye’nin yalnızca teknoloji kullanan değil, teknoloji geliştiren bir ekonomik yapıya yönelmesi gerektiğini dile getirdi. Türk, Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun genç nüfusunun yanı sıra tarım, sanayi ve enerji potansiyelinin değerlendirilmesi için kamu yatırımlarının ve üniversite-sanayi iş birliğinin artırılmasını istedi.
Dijitalleşme ve hukuk masaya yatırıldı
Sempozyum, konuşmaların ardından “İş Dünyasının Dijital ve Hukuki Dönüşümü: Avrupa ve Türkiye” başlıklı oturumla devam etti. Ekonomi Gazetesi Genel Koordinatörü Vahap Munyar’ın yönettiği oturumda Dr. Hüseyin Doluca, Avukat Zeynel Kara, Prof. Dr. Pelin Karatay Göğül ve Hakan Güldağ, dijitalleşmenin iş dünyasına etkileri ile hukuki dönüşüm süreçlerini ele aldı.
