Ana içeriğe geç

Diyarbakır'da 500 yıllık minarenin deprem sırrı

Diyarbakır Suriçi'nde bulunan ve Akkoyunlular döneminden günümüze ulaşan Dört Ayaklı Minare, 6 Şubat 2023 depremlerinde dikkat çekici bir hareketlilik yaşadı.

Diyarbakır'da 500 yıllık minarenin deprem sırrı
1 / 4
Diyarbakır Suriçi'nde bulunan ve Akkoyunlular döneminden günümüze ulaşan Dört Ayaklı Minare, 6 Şubat 2023 depremlerinde dikkat çekici bir hareketlilik yaşadı. Yaklaşık 24 metre yüksekliğindeki tarihi yapı, deprem sırasında 13 santimetre sallanmasına rağmen ayakta kaldı. Mühendislerin açıkladığı gizli taşıyıcı sistem ise yapının yüzyıllardır nasıl ayakta durduğunu bir kez daha gündeme getirdi.
Diyarbakır'ın tarihi Suriçi bölgesinde yükselen Dört Ayaklı Minare, mimari yapısı ve yüzyıllara meydan okuyan duruşuyla kentin en dikkat çekici tarihi eserleri arasında yer alıyor. Yaklaşık 500 yıllık geçmişe sahip minare, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerde yaşadığı hareketlilikle de dikkat çekti.
1500 yılında Akkoyunlular döneminde inşa edilen Dört Ayaklı Minare, yaklaşık 24 metre yüksekliğindeki bazalt gövdesiyle biliniyor. Yapıyı benzerlerinden ayıran en önemli özellik ise gövdesinin doğrudan geniş bir zemin üzerine değil, dört taş sütun üzerine oturması.
Depremde 13 santimetre hareket etti
6 Şubat depremlerinde Diyarbakır'da çok sayıda yapı ağır hasar alırken Dört Ayaklı Minare de sarsıntının etkisiyle hareket etti. Deprem sırasında minarenin tepe bölümünün 13 santimetre yer değiştirdiği, köşe taşlarından birinin ezildiği ve yapının yeniden yerine oturduğu aktarıldı.
Taşıyıcı kirişlerinde boydan boya çatlaklar bulunan tarihi yapının deprem sırasında yıkılmadan ayakta kalması, mimari sistemini yeniden gündeme taşıdı.
Minarenin sırrı kirişlerde değil, taşların oluşturduğu kemerde
Mühendislerin açıklamalarına göre Dört Ayaklı Minare'nin ayakta kalmasındaki temel etken, ilk bakışta fark edilmeyen taşıyıcı mimari sisteminde saklı. Yapının yükünü yalnızca taşıyıcı kirişler değil, dört ayağın üst bölümündeki taşların oluşturduğu gizli kemer sistemi taşıyor.
Bu sistem sayesinde yük, dört ayağa dağıtılıyor. Açıklanan mühendislik değerlendirmesinde, ayaklara aktarılan yükün bazalt taşının dayanabileceği kapasitenin yirmide birine dahi ulaşmadığı belirtiliyor.
Yüzyıllar önce inşa edilen Dört Ayaklı Minare, deprem sırasında yaşadığı 13 santimetrelik hareket ve ayakta kalmasını sağlayan mimari sistemiyle Diyarbakır'ın tarihi mirası içindeki özgün yerini bir kez daha ortaya koyuyor.

E-Gazete
19.11.2026 Tarihli Gazetemiz
Daha fazla yükle