Diyarbakır'da ekim dönemiyle birlikte tohumcu dükkânlarında hareketlilik yaşanıyor. Çiftçiler tarlalarında buğday ve arpa ekimine hazırlanırken vatandaşlar da bahçelerinde, balkonlarında ve saksılarında kışlık sebze yetiştirmek için tohumcu dükkânlarının yolunu tutuyor. Ispanak, marul, roka ve sarımsak öne çıkarken, raflarda yer alan karpuz, kavun ve biber tohumlarının ise bahar ekimi için bekletilmesi gerekiyor.
Mevsim değişiyor, toprak yeni ekim dönemine hazırlanıyor. Diyarbakır'da sonbaharla birlikte tohumcu dükkânlarında hareketlilik dikkat çekerken, vatandaşların tercihi de mevsime uygun tohumlara yöneliyor. Bir yanda tarlalarına buğday ve arpa ekmek isteyen çiftçiler, diğer yanda evinin bahçesinde veya balkonundaki saksılarda sebze yetiştirmek isteyen vatandaşlar, ihtiyaç duydukları tohumları temin etmek için tohumcu dükkânlarına uğruyor.
Tohumcu dükkânlarının raflarında karpuzdan kavuna, biberden salatalığa, fasulyeden patlıcana kadar çok sayıda tohum çeşidi bulunuyor. Ancak bu çeşitlilik, bütün tohumların aynı dönemde ekilebileceği anlamına gelmiyor. Mevsime göre ekim yapılmasının önem taşıdığı bu dönemde, kışlık sebzeler ön plana çıkıyor.
Dükkâna gelenlerin bir bölümü ıspanak ve marul tohumu isterken, çiftçiler buğday ve arpa tohumu arıyor. Balkonunda küçük bir bostan oluşturmak isteyenler de roka, tere ve benzeri yeşilliklerin tohumlarına ilgi gösteriyor.
Ekim doneminde toprağın tercihi değişiyor
Sonbahar, Diyarbakır'da hem tarımsal üretim hem de ev tipi sebze yetiştiriciliği açısından önemli bir dönemi beraberinde getiriyor. Tarlalarda kışlık hububat ekimi gündeme gelirken, bahçe ve balkonlarda ise soğuğa daha dayanıklı sebzeler tercih ediliyor.
Bu dönemde ıspanak, marul, pazı, turp, sarımsak ve soğan ekimi öne çıkıyor. Yazlık sebzeler arasında bulunan karpuz, kavun, biber ve salatalık gibi ürünlerin tohumları ise uygun sıcaklıkların beklendiği bahar döneminde değerlendiriliyor.
Özellikle hava sıcaklıklarının düşmeye başladığı sonbahar günlerinde doğru tohumu doğru zamanda toprakla buluşturmak, yetiştiricilik açısından önem taşıyor.
Ispanak ve marul ilk sırada
Kışlık sebze yetiştirmek isteyenlerin tercihleri arasında ıspanak ve marul önemli yer tutuyor. Soğuk havalara dayanıklı olmasıyla bilinen ıspanak, bahçelerde yetiştirilebildiği gibi uygun koşullar sağlandığında saksılarda da üretilebiliyor.
Marul, kıvırcık, roka ve tere gibi yeşillikler de evde kendi sebzesini yetiştirmek isteyenlerin tercihleri arasında bulunuyor. Özellikle balkonda birkaç saksıyla küçük bir yetiştirme alanı oluşturan vatandaşlar, ihtiyaç duydukları yeşillikleri kendi imkânlarıyla yetiştirmeyi tercih ediyor.
Bu yöntemle hem toprakla uğraşma imkânı bulan vatandaşlar hem de sofralarında kendi yetiştirdikleri ürünlere yer verebiliyor.
Sarımsak ve sogan içinde ekim dönemi
Sonbahar döneminde öne çıkan ürünlerden biri de sarımsak. Ekim ve kasım ayları, sarımsak dikimi açısından değerlendirilen dönemler arasında yer alıyor. Toprakla buluşturulan sarımsak dişleri, kışı toprak altında geçirerek gelişimini sürdürüyor.
Soğan yetiştirmek isteyenler de arpacık soğan kullanarak ekim yapabiliyor. Bakla ve bezelye gibi bazı baklagiller de bölgenin iklim koşulları dikkate alınarak bu dönemde ekilebilen ürünler arasında bulunuyor.
Çiftçinin gündeminde buğday ve arpa var
Ekim dönemi yalnızca evlerin bahçelerinde ve balkonlarında değil, geniş tarım arazilerinde de hareketliliği beraberinde getiriyor. Diyarbakır'da çiftçiler için bu dönemin önemli başlıklarından birini buğday ve arpa ekimi oluşturuyor.
Yağışların ardından toprağın ekime uygun tavı bulmasıyla birlikte tarlalarda ekim çalışmaları sürüyor. Toprakla buluşan kışlık hububat, kış mevsimini tarlada geçirerek bahar aylarında gelişimini sürdürüyor.
Böylece sonbahar, bir taraftan gelecek yılın hububat üretiminin temelini oluştururken diğer taraftan kışlık sebzelerin yetiştirildiği döneme dönüşüyor.
Tohumculardan vatandaşlara mevsim uyarısı
Tohumcu dükkânlarının raflarında birbirinden farklı sebze tohumlarının bulunması, vatandaşların ekim zamanı konusunda dikkatli olmasını gerektiriyor. Karpuz, kavun, biber, patlıcan ve salatalık gibi yazlık ürünlerin tohumlarının raflarda yer alması, bunların sonbaharda ekilmesi gerektiği anlamına gelmiyor.
Bu ürünler için uygun ekim dönemi ilkbahar ayları olurken, sonbaharda ıspanak, marul, roka, turp ve sarımsak gibi mevsime uygun ürünlerin tercih edilmesi gerekiyor.
Tohum seçiminde ürünün çeşidi kadar bölgenin iklim koşulları ve ekim zamanı da önem taşıyor.
Balkonlarda küçük bostanlara dönüşüyor
Tohumculukta dikkat çeken gelişmelerden biri de sebze yetiştiriciliğinin yalnızca çiftçilerle sınırlı kalmaması. Bahçesi olmayan vatandaşlar da saksılar aracılığıyla kendi sebzelerini yetiştirmeye yöneliyor.
Özellikle balkonlarda oluşturulan küçük yetiştirme alanlarında marul, roka ve ıspanak gibi ürünlere yer veriliyor. Köyden kente taşınan vatandaşların bahçe alışkanlığını sürdürmesi de bu ilgiyi destekleyen unsurlar arasında bulunuyor.
Tohumcu esnafının aktardığına göre artık dükkânlara yalnızca çiftçiler değil, ev hanımları, öğrenciler ve emekliler de geliyor. Vatandaşlar hangi ürünün hangi mevsimde ekileceğini öğrenerek kendi yetiştirme alanlarını oluşturmak istiyor.
Diyarbakır'da sonbaharla birlikte başlayan ekim hareketliliği, tarlalardan evlerin balkonlarına kadar uzanıyor. Çiftçi buğday ve arpa için toprağa hazırlanırken, vatandaşlar da kışlık sebzelerini yetiştirmek için doğru tohumun peşine düşüyor.












