Diyarbakır’da Antep fıstığı ve badem üretiminin geliştirilmesi, verimliliğin artırılması ve üreticilerin karşılaştığı sorunlara çözüm bulunması amacıyla bilimsel çalışmalar sürüyor. Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi öncülüğünde düzenlenen panelde, meyvecilikte karşılaşılan hastalık ve zararlılarla mücadele yöntemleri ile sürdürülebilir tarımsal üretim için atılması gereken adımlar değerlendirildi.
Dicle Üniversitesi 15 Temmuz Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen “Antep Fıstığı ve Badem Yetiştiriciliğinde Zararlı ve Hastalık Yönetimi: Entegre Bitki Koruma Yaklaşımları” başlıklı panel, üniversitelerden akademisyenleri, kamu kurumlarının temsilcilerini ve üretici birliklerini bir araya getirdi.
İki gün sürecek programda, Antep fıstığı ve badem üretiminin bölge ekonomisine katkısı, yetiştiricilik sırasında karşılaşılan sorunlar ve sektörün gelişmesine yönelik çözüm önerileri ele alınıyor. Farklı üniversitelerden 14 akademisyen ve bilim insanının sunum yapacağı panelde, bilimsel araştırmaların sahadaki üretim faaliyetlerine aktarılması hedefleniyor.
Diyarbakır’ın meyvecilik potansiyeli masaya yatırıldı
Panelin açılışında konuşan Dicle Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kamuran Eronat, Diyarbakır’ın iklimi ve toprak yapısıyla meyvecilik açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirtti.
Silvan Barajı ve sulama sistemlerinin devreye girmesiyle tarımsal üretimde yeni bir dönemin başlayabileceğine dikkat çeken Eronat, modern sulama yöntemlerinin yaygınlaştırılmasının önemini vurguladı.
Meyveciliğin uzun vadeli emek ve planlama gerektirdiğini ifade eden Eronat, üretimin sürdürülebilirliği için bilimsel bilgi ile saha çalışmalarının birlikte yürütülmesi gerektiğini kaydetti.
Fıstık ve badem bahçelerindeki zararlılar incelendi
Panelde, Antep fıstığı ve badem yetiştiriciliğinde üreticilerin karşılaştığı hastalık ve zararlılar da gündeme geldi.
Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesinin saha çalışmalarında, Antep fıstığı üretim alanlarında 70, badem bahçelerinde ise 205 farklı zararlı böcek ve akar türünün tespit edildiği bildirildi.
Antep fıstığında meyve içini tüketerek ürün kaybına neden olan kahverengi fıstık içkurdu ile badem ağaçlarına zarar veren badem koşnili, üretim açısından öne çıkan zararlılar arasında gösterildi.
Uzmanlar, bilinçsiz kimyasal ilaç kullanımının doğal dengeye zarar verebileceğine ve zararlılarda direnç gelişimine yol açabileceğine dikkat çekti. Bu kapsamda entegre mücadele yöntemlerinin uygulanması, sertifikalı üretim materyallerinin kullanılması ve düzenli denetimlerin yapılmasının önemi vurgulandı.
Kurumlar arası iş birliği vurgusu
Dicle Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen panele Diyarbakır İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Diyarbakır Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ile GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürlüğü destek verdi.
Panelin açılışına Dicle Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Kamuran Eronat, Tarım ve Orman İl Müdürü Adil Alan, Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürü Mehdi Sümerli, GAP Uluslararası Tarımsal Araştırma ve Eğitim Merkezi Müdürü Kudret Berekatoğlu, Diyarbakır İli Fıstık Üreticileri Birliği Başkanı Celalettin Birtane, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Kırsal Hizmetler Dairesi Başkanı Mahmut Dursun, Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Gültekin Özdemir, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı.
Dicle Üniversitesi’nin yanı sıra Harran Üniversitesi, Sütçü İmam Üniversitesi ve Fırat Üniversitesi’nden bilim insanları ve akademisyenler de panelde sunumlar gerçekleştirdi. Sunumlarda Antep fıstığı ve badem yetiştiriciliğinin bölge ve ülke ekonomisine etkileri, üretim sürecinde yaşanan sorunlar ve bu sorunların çözümüne yönelik öneriler ele alındı.
Uzmanlardan üretimin geliştirilmesi için önemli mesajlar
Panel Düzenleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. Halil Bolu, açılış konuşmasında Antep fıstığı ve badem yetiştiriciliğinin dünya ve Türkiye tarımı ile ekonomisi açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. Bolu, sektörün daha güçlü bir yapıya kavuşması için yapılması gereken çalışmaları değerlendirdi.
Diyarbakır Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü Müdürü Mehdi Sümerli ise Antep fıstığı ve badem yetiştiriciliğinin bölge tarımı açısından önemli bir yere sahip olduğunu belirtti. Sümerli, panelin ve bundan sonra yürütülecek bilimsel çalışmaların üretimin geliştirilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.
Tarım ve Orman İl Müdürü Adil Alan, Antep fıstığı ve badem yetiştiriciliğinin gelişmesinde kurumlar arasındaki koordinasyon ve iş birliğinin önemine vurgu yaptı. Dicle Üniversitesi başta olmak üzere ilgili kurum ve kuruluşların ortak çalışmalar yürütmesinden duyduğu memnuniyeti dile getiren Alan, destek veren üniversiteye ve tüm paydaşlara teşekkür etti.
Diyarbakır İli Fıstık Üreticileri Birliği Başkanı Celalettin Birtane de Diyarbakır’ın Antep fıstığı üretiminde hak ettiği konumda olmadığını belirterek, bölgede yürütülen çalışmaları ve kurumlar arasındaki iş birliğini değerli bulduğunu kaydetti.
Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Gültekin Özdemir ise üniversite ve fakülte olarak Rektör Prof. Dr. Kamuran Eronat ve üniversite yönetiminin desteğiyle bölge tarımına yönelik saha ve akademik çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Özdemir, kurumlar arasındaki iş birliğinin tarımsal üretimin geliştirilmesi açısından önemli olduğunu ifade etti.
Panel sonuçları raporlaştırılacak
Dicle Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen panelde, Antep fıstığı ve badem yetiştiriciliğinin mevcut durumu, üretim alanlarında karşılaşılan sorunlar ve çözüm yolları bilimsel açıdan değerlendirildi.
Program sonunda hazırlanacak raporun, tarım alanında faaliyet gösteren ilgili kurum ve kuruluşlarla paylaşılması planlanıyor. Panelde ortaya çıkacak önerilerin, Diyarbakır’da meyveciliğin geliştirilmesine, üreticilerin bilinçlendirilmesine ve bölge tarımının sürdürülebilir biçimde büyümesine katkı sunması bekleniyor.
